تعویض کمپرسور کولرگازی نیاز به رعایت اصول ایمنی و داشتن مهارت کافی در زمینه لوله کشی، جوشکاری و تشخیص قطعات سازگار است. کمپرسور، که اغلب از آن به عنوان قلب تپنده و موتور اصلی کولر گازی یاد می شود، یکی از حیاتی ترین اجزای این دستگاه محسوب می شود. وظیفه اصلی این قطعه، مکش گاز مبرد از اواپراتور، فشرده سازی و سپس هدایت آن به سمت کندانسور است. این فرآیند چرخه ای است که در نهایت منجر به تولید هوای خنک و سرمایش محیط می شود. هرگونه اختلال یا نقص در عملکرد کمپرسور می تواند کارایی کل دستگاه را تحت تاثیر قرار داده و حتی آن را به طور کامل از کار بیندازد.
به دلیل پیچیدگی ساختار داخلی و پلمپ بودن کمپرسور، در بسیاری از موارد امکان تعمیر آن به سادگی وجود ندارد و تنها راه حل، تعویض آن با یک قطعه جدید است. با این حال، تعویض کمپرسور کولر گازی یک فرآیند فنی و تخصصی است که نیازمند دانش فنی، ابزار تخصصی و رعایت دقیق نکات ایمنی است تا از آسیب به سایر قطعات و خطرات احتمالی جلوگیری شود و عملکرد صحیح و طولانی مدت دستگاه نیز تضمین شود.
این مقاله به طور کامل به بررسی مراحل تعویض کمپرسور می پردازد و نکات کلیدی برای انجام اصولی این کار را ارائه می دهد. دقت داشته باشید که درک صحیح مراحل و رعایت جزئیات مهم در زمان تعویض کمپرسور است که می تواند تفاوت بین یک تعمیرکار مبتدی و یک متخصص باتجربه را رقم بزند.
قبل از اینکه به بررسی نحوه تعویض کمپرسور کولر گازی بپردازیم توجه داشته باشید که دوره های آموزش تعمیرات کولر گازی و دوره های آموزش نصب کولر گازی به صورت جامع در آموزشگاه فن آموزان در حال برگزاری میباشند. جهت مشاهده جزئیات بیشتر روی تصویر زیر کلیک کنید.
فهرست محتوا
ویدیو آموزش تعویض کمپرسور کولرگازی
چه زمانی کمپرسور کولر گازی نیاز به تعویض دارد؟
تعویض کمپرسور کولر گازی یک کار پرهزینه است؛ هم خود کمپرسور قطعه ای گران قیمت محسوب می شود و هم ابزار و نحوه تعویض آن مستلزم هزینه است. از این رو، قبل از هر اقدامی برای تعویض، باید از معیوب بودن کمپرسور و عدم امکان تعمیر آن اطمینان حاصل شود. تعمیرکاران متخصص معمولاً کمپرسور را تست می کنند تا میزان آسیب دیدگی آن مشخص شود و بهترین روش تعمیراتی (تعمیر یا تعویض) انتخاب گردد.
علائم رایجی که نشان دهنده خرابی کمپرسور هستند و احتمال نیاز به تعویض آن نیز وجود دارد، در تصویر زیر نشان داده شده است:
ابزار و تجهیزات لازم برای تعویض کمپرسور کولر گازی
برای انجام صحیح و بی نقص فرآیند تعویض کمپرسور کولر گازی، نیاز به مجموعه ای از ابزار و تجهیزات تخصصی است. وجود این ابزارها کار را تسهیل کرده و از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری می کند. مهم ترین این ابزارها عبارتند از:
| ابزار و تجهیزات مورد نیاز | کاربرد آن ها |
| کپسول هواگاز | برای جوشکاری و باز کردن اتصالات لوله های مسی. |
| سیم جوش | از نوع مرغوب برای انجام جوشکاری با کیفیت بالا. |
| کپسول ازت | ابزاری ضروری برای شستشوی سیکل سیستم. همچنین برای نشت یابی سیستم پس از جوشکاری. |
| گاز مبرد | متناسب با نوع و ظرفیت سیستم کولر گازی جدید. |
| پمپ وکیوم | برای تخلیه کامل هوا و رطوبت از سیکل قبل از شارژ گاز. |
| ابزارهای کار دستی | شامل انواع آچار (تخت، بکس ۱۲، ۱۳ و ۱۴، فرانسه)، پیچ گوشتی (تخت و دوسو)، دم باریک یا انبردست. |
| سمباده | برای تمیز کردن سطوح روغنی و محل های جوشکاری قبل و بعد از کار. |
| دستمال حوله ای یا ساده | مرطوب برای خنک کردن سریع لوله ها پس از جوشکاری و محافظت از عایق ها و سیم ها. |
| گاز یاب | برای شناسایی دقیق محل های نشت گاز مبرد. |
| گیج مانوفیلد | برای اندازه گیری دقیق فشار گاز مبرد در سیستم. |
| دستگاه شارژ گاز | برای تزریق دقیق میزان گاز مبرد. |
| فیلتر خشک کن | برای حذف رطوبت و ناخالصی ها از سیستم (به خصوص در سیستم های جدید). |
| ترازو | برای شارژ گاز مبرد به صورت وزنی، مخصوصاً زمانی که کمپرسور بدون پنل داخلی شارژ می شود. |
| عینک و دستکش ایمنی | برای حفظ سلامت و ایمنی در تمام مراحل کار. |
در زمان خرید کمپرسور کولر گازی به چه مواردی باید دقت کنیم؟
انتخاب کمپرسور جدیدی که قرار است در کولر گازی نصب شود، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. بنابراین باید به توان، ظرفیت و قدرت کمپرسور توجه کرد تا کمپرسور جدید با نمونه قبلی آن تطابق کامل داشته باشد.
یعنی اگر برند و مدل کمپرسور قدیمی در بازار موجود باشد، کافی است از تطابق کامل مشخصات فنی آن ها اطمینان حاصل کنید و کمپرسور مشابه با نمونه قبلی را خریداری کنید؛ اما در صورتی که کمپرسور مشابه با مدل قدیمی در بازار موجود نبود یا قیمت آن اقتصادی نبود، می توان از یک کمپرسور با مشخصات فنی یکسان اما از برند متفاوت استفاده کرد. در این حالت، باید به نکات خاصی توجه داشت:
ابعاد و شکل ظاهری
ابعاد یا شکل ظاهری کمپرسور جدید ممکن است با قطعه قدیمی تفاوت داشته باشد. در این صورت، ممکن است نیاز به بریدن و طراحی مجدد پایه های کف کندانسور باشد تا بتوان کمپرسور جدید را با آن هماهنگ کرد.
موقعیت لوله های سیستم
لوله های کناری کمپرسور باید به گونه ای مرتب شوند که هنگام کار، برخوردی بین کمپرسور و لوله ها اتفاق نیفتد. این برخورد می تواند علاوه بر ایجاد صدای زیاد، باعث خوردگی و سوراخ شدن لوله ها به دلیل لرزش کمپرسور شود.
ظرفیت و نوع کمپرسور
استفاده از کمپرسور با ظرفیت متفاوت (قوی تر یا ضعیف تر) نسبت به کمپرسور اصلی دستگاه به هیچ عنوان توصیه نمی شود؛ زیرا می تواند به هدر رفت انرژی، افزایش فشار بر کمپرسور و کاهش عمر مفید آن منجر شود.
مراحل تعویض کمپرسور کولر گازی
فرآیند تعویض کمپرسور کولر گازی نیازمند انجام دقیق مراحل است تا از بروز مشکلات بعدی جلوگیری شود. در ادامه به صورت تفصیلی به هر یک از این مراحل می پردازیم:
قطع کامل برق سیستم
اولین و مهم ترین قدم در هرگونه عملیات تعمیراتی بر روی لوازم برقی، اطمینان از قطع کامل جریان برق است. این کار برای حفظ ایمنی تعمیرکار و جلوگیری از خطرات احتمالی مانند برق گرفتگی یا کارکرد ناگهانی دستگاه ضروری است. توصیه می شود که برق اصلی کولر گازی از جعبه فیوز یا مینیاتوری قطع شود.
تخلیه گاز مبرد کولر گازی
کمپرسور مسئول به جریان انداختن گاز مبرد در سیستم است و لوله های مسی حاوی این گاز هستند. قبل از جداسازی کمپرسور، باید گاز مبرد موجود در سیستم به طور کامل تخلیه شود. این گاز برای محیط زیست مضر است و نباید به سادگی در هوا آزاد شود. برای این کار، از دستگاه وکیوم استفاده می شود تا گاز به صورت کنترل شده جمع آوری شود. تخلیه ناقص گاز می تواند در حین جوشکاری خطرناک باشد، زیرا باقی مانده گاز تحت حرارت می تواند مواد مذاب را به سمت تعمیرکار پرتاب کند.
آماده سازی و باز کردن کندانسور
بسیاری از یونیت های خارجی کولر گازی در ارتفاع یا مکان های با دسترسی دشوار نصب می شوند. برای انجام کار با دقت و آرامش بیشتر، توصیه می شود که کندانسور به محل مطمئن و مسطحی منتقل شود.
پس از انتقال، قاب های اطراف کمپرسور و کندانسور باید به طور کامل باز شوند. در این مرحله، تمام ترمینال ها و سیم هایی که به کمپرسور متصل هستند، و همچنین سوکت کمپرسور، باید با دقت جدا شوند. برای جلوگیری از آسیب دیدن سیم ها، عایق ها و دیگر اجزای حساس در حین جوشکاری، باید اطراف آن ها را با دستمال یا حوله خیس پوشاند. بهتر است قبل از جدا کردن سیم ها عکس گرفته شود تا هنگام مونتاژ مجدد مشکلی پیش نیاید.
باز کردن لوله های کمپرسور (جوشکاری)
در این مرحله که یونیت خارجی کاملاً باز شده، می توان کمپرسور، پره های فن و کندانسور را به خوبی مشاهده کرد. لوله های مسی متصل به کمپرسور معمولاً با لحیم و عملیات جوشکاری به آن وصل شده اند. برای جدا کردن کمپرسور، باید این اتصالات جوشی را با استفاده از هواگاز و اعمال حرارت باز کرد.
دو لوله اصلی به کمپرسور متصل هستند: یکی به بالای اکومولاتور و دیگری به بالای خود کمپرسور. پس از باز کردن جوش ها، باید اجازه داد لوله ها کمی خنک شوند یا با استفاده از دستمال مرطوب حرارت آن ها را کاهش داد. در حین جوشکاری، باید نهایت دقت را به کار برد تا به خود لوله ها یا قطعات اطراف آسیبی وارد نشود.
خارج کردن کمپرسور قدیمی
پس از باز کردن تمامی اتصالات لوله ها، نوبت به خارج کردن کمپرسور از محل نصب خود می رسد. بیشتر کمپرسورهای کولر گازی دارای سه پیچ نگه دارنده در قسمت پایه های خود هستند که قطعه را به صورت ثابت بر روی کندانسور نگه داشته اند. برای باز کردن این پیچ ها، می توان از آچار تخت یا آچار بکس استفاده کرد.
پیچ پشتی کمپرسور ممکن است به دلیل فضای کم، دسترسی دشواری داشته باشد و استفاده از آچار بکس بلند توصیه می شود. پس از باز کردن پیچ ها، کمپرسور باید به آرامی و با احتیاط خارج شود تا به لوله های اطراف آسیبی وارد نشود.
تست موقتی کمپرسور جدید
حتما کمپرسور جدید را قبل از جوشکاری تست کنید. کمپرسورهای جدید معمولاً تا زمانی که جوش نخورده باشند، دارای گارانتی هستند. بنابراین، توصیه می شود پیش از جوشکاری، کمپرسور را به صورت موقت با برق دستگاه روشن کرده و یک تست فشار اولیه از آن بگیرید. این کار اطمینان می دهد که کمپرسور سالم است و فشار مناسبی تولید می کند.
برای انجام این تست، کمپرسور را سر جای خود نصب کرده، سوکت برق را وصل کنید و کولر را برای مدت کوتاهی (حداکثر ۳ تا ۵ ثانیه) روشن کنید. سپس، دهش و مکش کمپرسور را با دست تست کنید. اگر دهش و مکش قوی و مطمئن باشد، کمپرسور سالم است (انگشت خود را هرگز بیش از ۳ تا ۵ ثانیه جلوی دهش/مکش قرار ندهید).
شستشوی کامل سیکل کولر گازی
این مرحله یکی از حیاتی ترین بخش ها در فرآیند تعویض کمپرسور است. دلیل خرابی یا سوختن بسیاری از کمپرسورها، فاسد شدن روغن سیستم به علت عوامل مختلفی مانند نصب نادرست تله روغن، عدم تخلیه هوا یا وکیوم نکردن سیستم است. روغن فاسد می تواند باعث گرفتگی در نقاط مختلف سیکل (مانند شیر برقی یا لوله های مویی) شود و در نهایت به سوختن کمپرسور منجر گردد. این روغن آلوده ممکن است به قسمت های الکترونیکی کمپرسور نیز راه پیدا کرده و باعث تشکیل لجن سیاه شود.
همچنین زمانی که کمپرسور می سوزد، سیم پیچ های داخلی آن ذوب شده و دودی حاوی مواد شیمیایی تولید می شود. این مواد، روغن و گاز مبرد موجود در سیستم را آلوده کرده و آن ها را به حالت اسیدی و خورنده تبدیل می کنند و می توانند باعث گرفتگی و آسیب به کمپرسور جدید شوند. بنابراین، شستشوی کامل سیکل مبرد (شامل پنل داخلی، لوله ها و کندانسور) برای حذف آلودگی ها و اسیدها ضروری است تا کمپرسور جدید در یک سیکل تمیز و بی نقص کار کند.
نکته مهم: روغن کمپرسور قدیمی می تواند اطلاعات مهمی در مورد وضعیت سیکل ارائه دهد. با بررسی رنگ، بو و وجود هرگونه آلودگی در روغن، می توان تشخیص داد که آیا سیکل نیاز به شستشوی عمیق دارد یا خیر. روغن شفاف و زرد رنگ، نشان دهنده سیکل تبرید تمیز است.
شستشوی سیکل تبرید با ازت (روش توصیه شده)
رایج ترین، علمی ترین، بهترین و کم خطرترین روش برای شستشوی سیکل تبرید کولر گازی، استفاده از گاز ازت است. ازت (Nitrogen) گازی مایع است که برای شستشوی سیکل مبرد بسیار مؤثر است. ازت فشرده شده در کپسول های مخصوص نگهداری می شود و با فشار بالا، سیستم را از هرگونه روغن فاسد و ذرات خارجی پاک می کند.
برای شستشوی سیکل با ازت کافی است زمانی که سیستم باز است و کمپرسور هنوز نصب نشده، اقدام به شستشوی پنل داخلی، لوله ها و کندانسور کنید. برای شستشوی پنل داخلی، یک مغزی و والو (شیر) به سر لوله رفت متصل کرده و کپسول ازت را به آن وصل کنید و بعد شیر کپسول را باز و کپسول را وارونه می کنید تا ازت مایع با فشار وارد کویل شود.
با انجام این کار تمامی روغن و لجن موجود در پنل داخلی از لوله برگشت خارج شود. این کار باید چندین بار و با کم و زیاد کردن فشار ازت تکرار شود تا سیستم کاملاً تمیز شود. همین فرآیند را برای کندانسور و لوله های بیرونی نیز تکرار کنید. دقت کنید که هنگام کار با ازت، حتماً از دستکش، عینک و ماسک استفاده کنید و نکات ایمنی را رعایت نمایید.
شستشوی سیکل تبرید با گاز R22 (روش نامناسب)
شستشوی سیکل تبرید با گاز R22 از نظر علمی و اصولی صحیح نیست و توصیه نمی شود. زیرا گاز R22 برای محیط زیست مضر است و با این کار مقدار قابل توجهی از آن در محیط آزاد می شود. همچنین قدرت پاک کنندگی گاز R22 مانند ازت نیست و سیستم را به طور کامل تمیز نمی کند و علاوه بر این ها، هزینه بالایی دارد و از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه نیست.
با این حال، در برخی موارد که چاره ای جز استفاده از R22 نیست، مراحل مشابه ازت انجام می شود، با این تفاوت که ممکن است نیاز به استفاده از توزن (ماده شستشو دهنده) و تزریق گاز به صورت مایع باشد. توزن یک ماده شیمیایی است که با استفاده از قیف یا روش های ابداعی دیگر وارد لوله ها کرد و سپس با استفاده از فشار هوا یا ازت، آن را در سیکل تبرید به گردش درآورد. برای انجام این کار استفاده از موتور هوا برای ایجاد فشار، بهتر از سیلندر گاز است؛ زیرا هوای تمیزتری را فراهم می کند.
نکته مهم: پس از شستشو با توزن یا ازت، اجازه دهید سیکل تبرید به مدت حداقل 2 ساعت در هوای آزاد بماند تا مواد شستشو دهنده کاملاً از سیستم خارج شوند. این مواد مانند بنزین فرار هستند و باید فرصت کافی برای تبخیر و خروج از لوله ها را داشته باشند. در این مدت، لوله های ارتباطی کولر دو تکه را نیز شستشو دهید، زیرا آن ها نیز می توانند آلوده شده باشند.
نصب کمپرسور جدید
پس از اطمینان از تمیزی کامل سیکل، کمپرسور جدید را در محل خود قرار دهید.
نصب لرزه گیرهای کولر گازی
یک نکته بسیار حیاتی، نصب صحیح لاستیک های لرزه گیر در زیر پایه های کمپرسور است. عدم نصب یا نصب نادرست آن ها می تواند باعث لرزش شدید دستگاه، تولید صدای زیاد و حتی آسیب رساندن به لوله های اطراف (نشت گاز) در مدت کوتاهی شود.
همچنین لرزه گیرهای قدیمی ممکن است پوسیده و سفت شده باشند و نتوانند لرزش های کمپرسور را به خوبی جذب کنند، که این امر می تواند منجر به صداهای آزاردهنده و آسیب به دستگاه شود. بنابراین حتماً آن ها را تعویض کنید (برای نصب لرزه گیرها، می توانید آن ها را کمی چرب کنید تا به راحتی جا بیفتند.).
تراز کردن پایه های کولر گازی
گاهی اوقات، پایه های کمپرسور جدید با محل نصب کمپرسور قبلی مطابقت ندارد. در این صورت، ممکن است نیاز به برشکاری، جوشکاری و ایجاد سوراخ های جدید برای نصب پایه ها باشد. ترجیح بر این است که از کمپرسوری استفاده شود که پایه های آن با یونیت مطابقت داشته باشد تا از تغییرات اضافی جلوگیری شود اما اگر ابعاد کمپرسور جدید با قدیمی متفاوت بود و پایه های کف کندانسور تغییر کرده بودند، باید با دقت پایه ها را تراز و محکم کنید.
قرار دادن کمپرسور و سفت کردن پیچ ها
کمپرسور را با دقت در جای خود قرار دهید و پیچ های پایه ها را سفت کنید. پیچ های پشتی ممکن است نیاز به همان ابزارهای خاص (مانند بکس بلند) داشته باشند که برای باز کردن پیچ های قدیمی استفاده شد. پیچ ها را تا جایی سفت کنید که لرزه گیرها کمی فشرده شوند، اما نه آنقدر که انعطاف خود را از دست بدهند. لرزه گیرها باید همچنان قابلیت جذب ارتعاش را داشته باشند.
جوشکاری لوله های دیس شارژ و ساکشن
لوله های دیسشارژ و ساکشن را به کمپرسور جدید جوش دهید. مهم ترین نکته در این مرحله، محافظت از کمپرسور و ترمینال های آن در برابر حرارت جوشکاری است. برای این منظور، حتماً سطح کمپرسور و به خصوص اطراف ترمینال ها را با یک پارچه خیس بپوشانید یا از همکار خود بخواهید که در حین جوشکاری، آب روی کمپرسور بریزد.
این کار از سوختن سیم ها، ترمینال ها و اضافه بار داخلی کمپرسور جلوگیری می کند. برای جوشکاری روان تر و قوی تر، می توانید از پودر جوشکاری (فلاکس) یا سیم جوش با کیفیت بالا استفاده کنید. پس از جوشکاری، به هیچ عنوان آب سرد به صورت مستقیم روی جوش ها نریزید تا به استحکام جوش آسیب نرسد؛ به جای آن، می توانید با یک پارچه خیس اطراف جوش را خنک کنید.
تنظیم و نصب لوله مویی و فیلتر درایر
فیلتر درایر نقش مهمی در جذب رطوبت و ذرات ریز از سیکل دارد. بسته به ظرفیت کولر و تعداد لوله های مویی، فیلتر درایر با دهانه های مختلف (دو یا سه دهانه) موجود است.
لوله مویی نیز وظیفه تنظیم مقدار مبرد ورودی به اواپراتور را بر عهده دارد و نقش حیاتی در سرمادهی و سلامت کمپرسور ایفا می کند. در اکثر کولرهای گازی، لوله مویی با قطر 0.90 میلی متر (معمولاً به طول 1.5 تا 2 متر برای ظرفیت های بالاتر از 24000) استفاده می شود.
برای تنظیم دقیق لوله مویی، باید فشار پشت آن را اندازه گیری و تنظیم کنید. برای این کار، یک سوزن شارژ یا مسیری برای اتصال گیج، دقیقاً پشت لوله مویی ایجاد می شود. برای این منظور موتور را روشن کرده و گیج فشار را به سوزن پشت لوله مویی وصل کنید. سپس با استفاده از تیزبر یا کپی بر، لوله مویی را به تدریج و در گام های کوچک (ابتدا یک وجب، سپس 1 سانت) کوتاه کنید تا فشار به حد مطلوب برسد (دقت کنید که اگر لوله مویی بیش از حد کوتاه شود، باید آن را تعویض کنید.).
برای تنظیم آن نیز، گیج گاز R22 را انتخاب کنید؛ زیرا درجه بندی آن خواناتر است. همچنین در صورت روتاری بودن کمپرسور، آن را روی 60 تا 65 PSI برای مناطق گرمسیری و یا 70 تا 75 PSIبرای مناطق معتدل و در صورت پیستونی بودن آن، روی 65 تا 70 PSI برای مناطق گرمسیری و یا 75 تا 80 PSI برای مناطق معتدل تنظیم کنید.
پس از تنظیم، لوله مویی را به شکل مارپیچی درآورده و آن را در جای خود جوشکاری کنید. سپس با کمربندهای پلاستیکی یا عایق، آن را مهار کنید تا از لرزش و سایش به سایر لوله ها که می تواند منجر به نشتی شود، جلوگیری شود.
سیم کشی و اتصالات برقی
سیم کشی کمپرسور، فن و خازن ها را طبق عکس های گرفته شده در ابتدا و با رعایت دقت کامل متصل کنید. اطمینان حاصل کنید که تمامی سوکت ها و اتصالات محکم هستند. سپس سیم ها را به گونه ای مهار کنید که به هیچ لوله داغی برخورد نکنند؛ زیرا برخورد سیم با لوله داغ می تواند باعث ذوب شدن عایق سیم، اتصال کوتاه و سوختن مجدد کمپرسور شود.
تست نشت یابی و وکیوم سیستم
پس از جوشکاری، برای اطمینان از عدم وجود نشتی در نقاط جوشکاری شده، باید تمام سیکل را با فشار بالا (حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ psi) با گاز ازت تحت فشار قرار داد. حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید تا عقربه گیج ثابت بماند و از عدم نشتی مطمئن شوید. همچنین می توانید از کف صابون برای بررسی دقیق تر استفاده کنید.
پس از اطمینان از عدم نشتی و تخلیه گاز ازت، باید کل سیستم را به مدت حداقل ۳۰ تا ۴۰ دقیقه توسط پمپ وکیوم، وکیوم کرد. وکیوم کردن باعث حذف کامل هوا و رطوبت از داخل سیکل می شود که برای عملکرد صحیح و طول عمر کمپرسور ضروری است. عدم وکیوم صحیح می تواند باعث آسیب جدی به کمپرسور و کاهش کارایی سیستم شود.
شارژ گاز مبرد و تست عملکرد نهایی
پس از اتمام وکیوم، نوبت به شارژ گاز مبرد می رسد. مقدار دقیق گاز مبرد مورد نیاز، بر روی پلاک اطلاعات کولر گازی درج شده است. شارژ گاز به صورت وزنی (با استفاده از ترازو) دقیق ترین و اصولی ترین روش است، به خصوص زمانی که پنل داخلی وصل نیست. گاز را باید به آرامی و ترجیحاً به صورت مایع (در حالت خاموش دستگاه) تزریق کرد. پس از شارژ اولیه، دستگاه را برای مدت کوتاهی (حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه) در حالت استراحت قرار دهید تا گاز مایع تزریق شده به حالت تعادل برسد و از آسیب احتمالی به قطعات مکانیکی کمپرسور جلوگیری شود.
در نهایت کولر گازی را روشن کرده و از صحت عملکرد آن اطمینان حاصل کنید. در این مرحله، آمپر مصرفی دستگاه، فشار گاز در گیج و میزان سرمایش یا گرمایش تولیدی را بررسی کنید. اطمینان حاصل کنید که فن به درستی می چرخد و هیچ مانعی در مسیر آن وجود ندارد. در صورت نیاز، مقدار بیشتری گاز به سیستم شارژ کنید تا فشار و آمپر به حالت استاندارد برسد.
آیا می توان کمپرسور روتاری را با پیستونی تعویض کرد؟
جایگزینی کمپرسور روتاری کولر گازی با نمونه پیستونی و یا برعکس آن، یک فرآیند فنی پیچیده و کاملاً امکان پذیر است که نیازمند تغییرات زیادی در لوله ها و محل نصب است. این کار معمولاً در مناطق گرمسیری که کمپرسور روتاری عملکرد مناسبی نداشته و کمپرسورهای پیستونی کارایی و دوام بالاتری دارند، رایج است.
گام محوری و فوق العاده حساس در این تعویض، جایگزینی و تنظیم دقیق لوله مویی متناسب با کمپرسور پیستونی جدید است. برای این تنظیم حیاتی، لازم است که یک گیج فشار به خروجی کندانسور (پیش از لوله مویی) وصل شده و طول لوله مویی به تدریج کوتاه شود تا فشار گیج در محدوده ۶۵ تا ۷۰ PSI برای مناطق گرمسیری و ۷۵ تا ۸۰ PSI برای مناطق معتدل و سردسیر تثبیت گردد. این دقت در تنظیم، تضمین کننده عملکرد صحیح و بازدهی سرمایشی مطلوب دستگاه خواهد بود.
علاوه بر این تنظیمات فنی، تغییرات فیزیکی قابل توجهی نیز ممکن است مورد نیاز باشد. کمپرسورهای پیستونی غالباً از نظر ابعاد و طراحی با روتاری ها متفاوت هستند، به ویژه در مورد محل قرارگیری و فاصله پایه های نصب. این تفاوت ها ممکن است به بریدن و بازطراحی پایه های کف کندانسور منجر شود. همچنین، باید با دقت اطمینان حاصل شود که لوله های اطراف کمپرسور به یکدیگر یا به بدنه کمپرسور برخورد نکنند تا از لرزش و نشتی در آینده جلوگیری شود.
نکته مهم دیگر، انتخاب کمپرسور جدید است؛ در مناطق گرمسیری، توصیه می شود که کمپرسور پیستونی جایگزین، حداقل یک رده ظرفیتی پایین تر از کمپرسور روتاری قبلی انتخاب شود تا از فشار بیش از حد و خرابی زودهنگام جلوگیری گردد (مثلاً برای روتاری ۳۰ هزار، از پیستونی ۲۴ هزار استفاده شود).
پیش از نصب کمپرسور جدید، شستشوی کامل سیکل تبرید با گاز ازت برای پاکسازی روغن فاسد و آلودگی ها نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به پیچیدگی ها و نکات حساس فراوان این فرآیند، انجام آن توسط تکنسین های مجرب و متخصص اکیداً توصیه می شود.
راه های جلوگیری از سوختن کمپرسور
به منظور جلوگیری از سوختن کمپرسور کولر گازی، توجه به نکات زیر بسیار ضروری است:
بررسی روغن کمپرسور
بسیاری از کمپرسورهای جدید، به خصوص روتاری، ممکن است با مقدار کمی روغن عرضه شوند. حتماً قبل از نصب، مقدار روغن را بررسی کرده و در صورت نیاز، روغن مناسب را به میزان کافی اضافه کنید. کمبود روغن می تواند باعث تریپ کردن یا سوختن مجدد کمپرسور شود.
همچنین ورود ذرات فلزی به داخل روغن سیستم یا کثیف شدن آن نیز می تواند باعث آسیب به سیم پیچ ها و قطعات آهنی کمپرسور شود.
تست و تعویض خازن کمپرسور
همراه با تعویض کمپرسور، خازن مربوطه را نیز تست و در صورت لزوم با یک نمونه نو و با کیفیت جایگزین کنید. خازن ضعیف یا خراب می تواند یکی از دلایل اصلی سوختن کمپرسور باشد. حتی اگر خازن قدیمی سالم به نظر می رسد، توصیه می شود آن را با یک خازن نو با ظرفیت مشابه جایگزین کنید تا از مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری شود. از مولتی متری که قابلیت سنجش خازن را دارد نیز برای تست ظرفیت خازن ها استفاده کنید.
لوله کشی استاندارد سیستم
لوله کشی غیراستاندارد، تغییرات نامناسب در طول لوله ها (کوتاه یا بلندتر از حد استاندارد) یا شکستگی در مسیر لوله ها، می تواند به سیستم آسیب رسانده و باعث خرابی کمپرسور شود. نصب تله روغن در سیستم هایی که یونیت داخلی و خارجی اختلاف ارتفاع زیادی دارند (مانند نصب در پشت بام) ضروری است.
نصب اصولی سیستم
عدم نصب تله روغن، تخلیه نکردن هوا (وکیوم نامناسب) یا لوله کشی غیراستاندارد، همگی به کمپرسور آسیب می رسانند. بنابراین حتما از نصب اصولی و صحیح سیستم اطمینان حاصل کنید.
استفاده از محافظ برق
نوسانات ولتاژ نامناسب، نامرغوب بودن سیم پیچ های موتور یا مشکل در سیم پیچ راه انداز، از عوامل اصلی آسیب دیدگی الکتریکی کمپرسور هستند. استفاده از محافظ برق و اطمینان از ولتاژ مناسب می تواند از آسیب های ناشی از نوسانات و اشکالات سیستم برق رسانی جلوگیری کند.
نگهداری و سرویس منظم
سرویس دوره ای و نگهداری صحیح کولر گازی، شامل تمیز کردن کندانسور، فیلترها، بررسی سطح گاز مبرد و روغن، نقش مهمی در افزایش طول عمر کمپرسور و جلوگیری از خرابی مجدد آن دارد. زیرا کثیفی کندانسور، فیلتر روغن، فیلتر مکش و فیلترهای مدار، جریان هوا و مبرد را مختل کرده و به کمپرسور فشار وارد می کند. بنابراین حتما این قطعات را به صورت دوره ای تمیز کنید.
جمع بندی مقاله
تعویض کمپرسور کولر گازی یک فرآیند فنی پیچیده و حیاتی است که به دانش تخصصی، ابزارهای مناسب و دقت فراوان نیاز دارد. از تشخیص دقیق خرابی کمپرسور گرفته تا انتخاب صحیح قطعه جایگزین، شستشوی کامل سیکل و نصب اصولی، هر مرحله از این کار اهمیت خاص خود را دارد.
بی توجهی به هر یک از این مراحل می تواند باعث آسیب دیدن سایر قطعات، کاهش عمر مفید کمپرسور جدید و تحمیل هزینه های بیشتر شود. با رعایت تمامی این نکات و انجام دقیق مراحل، می توان از یک تعویض کمپرسور اصولی و حرفه ای اطمینان حاصل کرد و عمر مفید و کارایی کولر گازی را به نحو چشمگیری افزایش داد.
مطلبی که تحت عنوان "نحوه تعویض کمپرسور کولر گازی" مشاهده کردید حاصل تلاش تیم تحریریه دپارتمان تاسیسات آموزشگاه فنی و حرفه ای فن آموزان بود. از جمله پرطرفدارترین دوره های این دپارتمان میتوان به دوره های آموزش لوله کشی ساختمان، دوره های تخصصی آموزش تعمیرات پکیج، دوره های آموزش جوشکاری و … که در کلاس های مجزا و توسط اساتید مجرب تدریس اشاره کرد.
برای شروع یادگیری تردید دارید؟
جهت دریافت مشاوره رایگان شماره موبایل خود را وارد کنید.
