نحوه سیم کشی کولر گازی

سیم‌کشی کولر گازی (اسپلیت) از دو بخش اصلی کابل‌کشی قدرت (تامین برق) و کابل‌کشی فرمان (ارتباط پنل و کندانسور) تشکیل می‌شود. برای انجام اصولی این کار مراحل زیر را طی کنید:

۱. انتخاب کابل تغذیه مناسب (معمولاً ۳ در ۲.۵ یا ۳ در ۴ میلی‌متر مربع).

۲. نصب فیوز مینیاتوری مجزا متناسب با ظرفیت (۱۶ تا ۲۰ آمپر).

۳. کشیدن کابل قدرت از جعبه فیوز تا دستگاه به صورت یکپارچه.

۴. اتصال کابل‌های فرمان (۵ یا ۷ رشته) بین یونیت داخلی و خارجی دقیقا مطابق نقشه ترمینال.

در این مقاله از آموزشگاه فن‌آموزان، صفر تا صد مراحل، نقشه‌خوانی و انتخاب سایز کابل برای نصب ایمن کولر گازی را با استانداردهای بازار کار بررسی می‌کنیم.

اگر بخواهیم به صورت کلی مراحل مختلف نصب کولرهای گازی را مطرح کنیم باید موارد زیر را مد نظر داشته باشیم:

• لوله کشی دستگاه جهت متصل کردن کندانسور و پنل داخلی
• پرچ کردن لوله های کولر
• سیم کشی
• هواگیری کولر
• اطمینان از شارژ بودن دستگاه
• بررسی فشار و نشتی لوله و شیر گاز
• وصل کردن پمپ وکیوم دستگاه

آموزشگاه فنی حرفه ای فن آموزان دوره های آموزش نصب کولر گازی و دوره های آموزش تعمیرات کولر گازی و سایر دوره های مرتبط با تاسیسات ساختمانی را بصورت تخصصی و ویژه بازار کار در کارگاه های مجهز برگزار می کند. برای مشاهده سرفصل ها و اطلاعات کامل روی تصویر زیر کلیک نمایید.

نکات مهم در سیم کشی کولر گازی

برای اینکه سیستم تهویه مطبوع شما در بالاترین راندمان کار کند و دچار افت ولتاژ یا آسیب به کمپرسور نشود، رعایت استانداردهای کابل‌کشی الزامی است.

هرگز برای تأمین برق کولر گازی از کابل‌های دوتکه، چسب‌خورده یا آپارات‌شده استفاده نکنید. جریان‌کشی بالای کمپرسور در لحظه استارت، باعث گرم شدن شدید نقاط اتصال سست شده و خطر آتش‌سوزی یا ذوب شدن روکش کابل را به همراه دارد. ایمن‌ترین روش این است که یک کابل یکپارچه و بدون بریدگی را مستقیماً از تابلو مینیاتوری اصلی ساختمان تا ترمینال کولر گازی بکشید.

سیم کشی برق کولر گازی

برای محافظت از کابل‌های برق در فضای باز و در برابر آفتاب و باران، حتماً کابل‌ها را از داخل لوله‌های خرطومی فلکسیبل (روکش‌دار ضدآب) عبور دهید. این لوله‌ها از جعبه فیوز تا کندانسور امتداد پیدا می‌کنند و ایمنی کابل‌ها را تضمین می‌کنند.

کولرگازی ها نیاز به توان خاصی دارند که به مدل و اندازه آن بستگی دارد. به طور کلی، اکثر سیستم ها به ولتاژ 220 ولت یا بالا تر نیاز دارند، اما کولرهای گازی با ظرفیت ۹۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ بی‌تی‌یو (BTU) جریان کمتری مصرف می‌کنند. البته به یاد داشته باشید که تمامی کولرهای گازی استاندارد در ایران با برق تک‌فاز ۲۲۰ ولت کار می‌کنند. ظرفیت کلید مینیاتوری باید دقیقاً متناسب با توان کولر انتخاب شود (معمولاً ۱۶ تا ۲۰ آمپر برای اسپلیت‌های متعارف) تا در صورت بروز نوسانات یا جریان‌کشی اضافی، مدار به سرعت قطع شده و از آسیب به کمپرسور جلوگیری شود.

برای انجام اتصالات برق، ابتدا درپوش ترمینال دستگاه را باز کنید. در استاندارد سیم‌کشی، سیم آبی رنگ همیشه سیم نول (N) است. سیم‌های فاز که حامل جریان هستند (معمولاً به رنگ قهوه‌ای، مشکی یا قرمز) به ترمینال‌های L یا شماره‌دار (مثل ۱، ۲ یا ۳) وصل می‌شوند. سیم دورنگ زرد و سبز نیز همیشه مخصوص اتصال به زمین (ارت) است. با این حال، هرگز به رنگ سیم‌ها چشم‌بسته اعتماد نکنید؛ مطمئن‌ترین راه این است که اتصالات را دقیقا بر اساس نقشه برق چاپ شده پشت درپوش ترمینال یا دفترچه راهنمای همان برند انجام دهید.

توصیه می شود با یک تکنسین حرفه ای در سیم کشی این سیستم ها تماس بگیرید تا در مورد تمام سیم کشی های الکتریکی لازم سیستم شما کمک کند. به این ترتیب، می توانید مطمئن باشید که کار از الزامات قانونی پیروی می کند و ضمانت سیستم کولرهای گازی شما دست نخورده باقی می ماند.

اندازه گیری ضخامت و اندازه کابل و سیم ها

سیستم‌های کولر گازی به سیم و کابل با سطح مقطع دقیق و استاندارد نیاز دارند. کابل‌های اتصالی که در فضای باز قرار می‌گیرند، باید کیفیت بالایی داشته باشند تا در برابر حرارت کمپرسور و نور مستقیم خورشید دچار پوسیدگی نشوند. حتما از کابل‌های دارای نشان استاندارد ملی ایران با روکش‌های مقاوم (مثل عایق PVC باکیفیت) استفاده کنید. یک نصاب متخصص با بررسی فواصل و شرایط محیطی، بهترین نوع کابل را برای جلوگیری از افت ولتاژ انتخاب می‌کند.

استاندارد کابل‌ها در ایران بر اساس سطح مقطع (میلی‌متر مربع) سنجیده می‌شود. معمولاً برای کولرهای گازی، بسته به ظرفیت و فاصله تا تابلو برق، از کابل‌های مفتولی یا افشان با سایزهای ۲.۵×۳، ۴×۳ یا ۶×۳ استفاده می‌شود. هرچه سطح مقطع کابل بیشتر باشد، توانایی عبور جریان (آمپر) بالاتری را دارد. به عنوان مثال، کابل سایز ۴ برای فواصل معمول می‌تواند تا حدود ۲۵ آمپر را با ایمنی کامل از خود عبور دهد.

کابل اتصال

کابل فرمان، پل ارتباطی میان یونیت داخلی (پنل) و یونیت خارجی (کندانسور) است. عملکرد اصلی آن انتقال دستورات روشن/خاموش، کنترل دور موتور و تنظیمات دمایی بین این دو بخش است. در اکثر کولرهای گازی معمولی بازار ایران، از کابل‌های افشان ۵ رشته تا ۷ رشته (متناسب با نیاز دستگاه به ارت و شیر برقی) با سطح مقطع ۱.۵ میلی‌متر مربع استفاده می‌شود.

جعبه قطع اتصال

امروزه به جای فیوزهای قدیمی، در کنار یونیت خارجی (کندانسور) یا در تابلوی برق ساختمان، از کلیدهای مینیاتوری (MCB) مجزا برای کولر گازی استفاده می‌شود. قرار دادن این کلید مینیاتوری به تعمیرکار این امکان را می‌دهد تا هنگام سرویس، برق دستگاه را به سرعت و با ایمنی کامل قطع کند. همچنین در صورت اتصالی یا جریان‌کشیِ بیش از حد، کلید به صورت خودکار برق را قطع کرده و از آسیب به کمپرسور جلوگیری می‌کند.

استفاده از لوله خرطومی فلکسیبل

کابل‌هایی که در فضای باز (مثل حیاط، نما یا پشت‌بام) کشیده می‌شوند، به شدت در معرض نور خورشید، باران و آسیب‌های فیزیکی هستند. به همین دلیل، کابل‌های تغذیه که از تابلو برق تا کندانسور کشیده می‌شوند را حتماً باید درون لوله‌های خرطومی فلکسیبل (روکش‌دار فلزی یا پلاستیکی مقاوم) قرار داد تا ایمنی و طول عمر آن‌ها تضمین شود.

عوامل موثر در اندازه سیم

در اینجا یک جدول کاربردی برای انتخاب سریع سایز کابل بر اساس ظرفیت کولر گازی آماده کرده‌ایم:

اندازه سیم و کابل با توجه به نیاز سیستم تحت تاثیر عواملی انتخاب می شود. این عوامل شامل موارد زیر است:

• بار: اندازه سیم به جریان الکتریکی یا بار بستگی دارد.
• طول سیم: طول سیم بلند می تواند باعث بزرگ تر شدن اندازه سیم شود.
• دمای هوای محیط: دمای بالا منجر به اندازه سیم بزرگ تر می شود.
• دمای کار سیم: دمای بالا اجازه می دهد تا اندازه سیم کوچک تر شود.
• مواد سیم: مس رسانای بهتری نسبت به آلومینیوم است.
• نوع سیم: PVC، XLPE یا کابل کواکسیال دارای مشخصات مختلفی هستند.
• نصب: سیم‌هایی که روی سینی کابل سوراخ ‌دار اجرا می ‌شوند، عملکرد بهتری نسبت به سیم‌ های محصور در ترانک دارند.

مراحل سیم کشی کولر گازی

به خاطر داشته باشید که سیم کشی آنقدر ها هم که به نظر می رسد آسان نیست. در این قسمت یک روش گام به گام وجود دارد که یک متخصص ممکن است هنگام سیم کشی اسپلیت در خانه شما انجام دهد. این مراحل عبارتند از:

• مرحله 1: جعبه قطع اتصال را نصب کنید.
• مرحله 2: کابل درون فلکسیبل را وصل کنید.
• مرحله 3: اتصال کابل فرمان به پنل (یونیت داخلی)
• مرحله 4: سیم ها را از واحد داخلی به واحد خارجی متصل کنید.
• مرحله 5: سیم ها را در یونیت داخلی و خارجی وصل کنید.

مرحله 1: جعبه قطع اتصال را نصب کنید.

برای اطمینان از عملکرد صحیح و ایمن دستگاه، نصب کلید مینیاتوری (ایزولاتور) مجزا الزامی است. نصاب باید یک کابل برق متناسب (فاز، نول و ارت) را از جعبه فیوز اصلی ساختمان تا محل نصب کندانسور (یونیت خارجی) بکشد. سیم فاز و نول به ورودی مینیاتوری متصل شده و از خروجی آن به ترمینال قدرت کندانسور می‌روند. سیم ارت (زمین) نیز مستقیماً به شینه ارت دستگاه وصل می‌شود. در زمان سرویس یا تعمیرات، تکنسین با قطع این مینیاتوری می‌تواند با ایمنی کامل روی دستگاه کار کند.

مرحله 2: کابل درون فلکسیبل را وصل کنید.

در این مرحله، کابل‌های برقی که از مینیاتوری به سمت کندانسور می‌روند، باید درون لوله خرطومی فلکسیبل قرار گیرند. این لوله‌ها باید از خروجی کلید مینیاتوری شروع شده و تا ترمینال ورودی کندانسور امتداد یابند تا هیچ بخشی از کابل در معرض هوای آزاد و رطوبت قرار نگیرد. عبور دادن کابل‌ها از داخل لوله فلکسیبل تضمین می‌کند که کار شما کاملاً مطابق با استانداردهای نظام مهندسی برق (مبحث ۱۳) انجام شده و طول عمر سیم‌ها در برابر نور خورشید و آسیب‌های فیزیکی حفظ می‌شود.

مرحله 3: اتصال کابل فرمان به پنل (یونیت داخلی)

در این مرحله، کابل‌های فرمان که وظیفه انتقال دستورات از پنل به کندانسور را دارند، متصل می‌شوند. جزئیات دقیق اتصال به برند و مدل کولر گازی شما (اینورتر یا معمولی بودن) بستگی دارد. با باز کردن قاب روی پنل داخلی، ترمینال‌های شماره‌گذاری شده‌ای (معمولاً ۱، ۲، ۳، N و ارت) را می‌بینید. سیم‌ها باید دقیقاً طبق نقشه برق که در پشت درپوش ترمینال یا دفترچه راهنما چاپ شده، در جای خود قرار گیرند.

سپس سیم‌های فرمان باید با دقت به ترمینال‌ها متصل شوند. معمولاً سیم دورنگ زرد و سبز به عنوان ارت (زمین) استفاده می‌شود و سایر رنگ‌ها برای فاز، نول و فرمان کمپرسور به کار می‌روند. از آنجا که رنگ‌بندی کابل‌ها در برندهای مختلف متفاوت است، هرگز بر اساس رنگ سیم‌ها قضاوت نکنید؛ تنها معیار شما باید نقشه برقی باشد که پشت درپوش ترمینال قرار دارد. همیشه قبل از هرگونه اتصال الکتریکی به دفترچه راهنما مراجعه کنید.

مرحله 4: سیم ها را از واحد داخلی به واحد خارجی متصل کنید.

تعداد اتصالات به این بستگی دارد که دستگاه شما یک اسپلیت دیواری معمولی است یا یک سیستم مولتی‌اسپلیت (چند پنل داخلی متصل به یک کندانسور مرکزی). در سیستم‌های مولتی‌اسپلیت، نصاب باید کابل‌های فرمانِ هر پنل داخلی را با دقت شماره‌گذاری کند تا هنگام اتصال آن‌ها در کندانسور، ترتیبشان اشتباه نشود.

این یک کار حیاتی است؛ اگر کابل‌های فرمان بین یونیت داخلی و خارجی به درستی و به ترتیب اعداد متصل نشوند، کمپرسور استارت نمی‌خورد یا سیستم با ارور مواجه می‌شود. برای کابل فرمان کولرهای گازی معمولی، اغلب از کابل‌های افشان ۵ رشته با سطح مقطع ۱.۵ (۱.۵×۵) استفاده می‌شود. دقت کنید که رنگ‌بندی سیم‌ها در دو سر ترمینال (یونیت داخلی و خارجی) دقیقاً یکسان باشد.

مرحله 5: سیم ها را در یونیت داخلی و خارجی وصل کنید.

مانند یونیت خارجی، اتصالات در یونیت داخلی نیز باید به ترتیب صحیح انجام شود. سه سیم اصلی و سیم زمین باید به ترمینال های صحیح وصل شوند. برای اطمینان از اتصال ایمن و جلوگیری از ذوب شدن سیم‌ها، حتماً از سرسیم‌های گرد (کابلشو یا وایرشو) استفاده کرده و آن‌ها را با آچار مخصوص پرس کنید. یک متخصص می تواند ارزیابی کند که آیا این کار در فرآیند نصب خاص شما توصیه می شود یا خیر.

پس از انجام تمام این مراحل، قسمت الکتریکی نصب به پایان می رسد. اگر در مورد سیم کشی برق سیستم کولرهای گازی خود نگرانی و سؤال دیگری دارید، دریغ نکنید و با کارشناس نصب مورد اعتماد خود تماس بگیرید.

حفاظت از سیم کشی کولر گازی

خرید هر نوع سیستم تهویه مطبوع یک سرمایه گذاری قابل توجه است. اگرچه سازندگان ضمانت ‌های عالی را برای پوشش طیف گسترده‌ ای از شرایط ناگوار مانند نقص‌ های ساخت ارائه می ‌دهند، اما ممکن است خسارات ناشی از نوسانات الکتریکی را پوشش ندهند.

خرابی در سیم کشی کولرهای گازی ممکن است تحت 2 عامل صورت می گیرد. اول توسط صاعقه است. دیگری ناشی از افزایش برق یا بی نظمی در منبع تغذیه است. جریان بالا می تواند به اجزای الکتریکی سیستم اسپلیت شما آسیب برساند. یک رویداد الکتریکی شدید تر می تواند منجر به خرابی کامل سیستم شود.

برای جلوگیری از این آسیب ها بهتر است یک محافظ برق نصب کنید. یک محافظ برق سریع و آسان نصب می شود. در واقع، یک تکنسین ماهر می تواند نصب محافظ برق را در 10 تا 15 دقیقه به پایان برساند. هم چنین نصب محافظ برق به شما آرامش خاطر می دهد که بدانید سیستم شما دارای حفاظت و ضمانت اضافی مورد نیاز است.

انجام نادرست سیم کشی این دستگاه می تواند منجر به بروز خسارات مختلفی مانند آتش سوزی یا ایجاد شوک الکتریکی گردد؛ لذا انجام این کار حتما باید توسط فردی که در این حرفه دارای مهارت کافی می باشد انجام گرفته و به دست افراد آماتور و بی تجربه سپرده نشود.

برای انجام سیم کشی در ابتدا باید مسیریابی سیم ها و کابل ها به دقت صورت گیرد چرا که نادرست بودن این مسیریابی می تواند سبب مختل شدن عملکرد پنل داخلی و خارجی دستگاه گردد. اولین کاری که برای سیم کشی این سیستم ها انجام می گیرد جدا نمودن عایق های اولیه کابل ها و سیم ها می باشد که این عمل باید با استفاده از سیم لخت کن صورت گیرد.

سیم های داخل کابل باید به دقت بررسی شده و طول آنها تنظیم گردد. عایق های هر یک از سیم ها باید به اندازه 20 میلی متر جدا شده و در ادامه وایرشو به داخل سیم ها وارد گردد. پس از آن سیم های لخت شده هر یک از کابل ها باید پیچیده شده و بر روی سیم های پیچیده شده، وایرشو کشیده شود به گونه ای روی سیم های لخت به صورت کامل پوشانده شود. بعد از آن با استفاده از وارنیش بر روی وایرشوها، آنها را باید با حرارت سفت نموده و دور سیم ها با استفاده از نوار چسب پوشانده شود.

ابزاری که برای انجام سیم کشی کولرها مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از وایرشو، وارنیش، سیم لخت کن، سر سیم زن و نوار چسب.

نکته ای که باید در نظر گرفته شود این است که در کابل اصلی، سیم اول را به طول 100 میلی متر باید به عنوان بلندترین سیم در نظر گرفت و سیم هایی که بعد از آن استفاده می شوند هر یک 20 میلی متر کوتاه تر از سیم بالایی می باشند.

در کابل دوم نیز سیم اول را که طول 40 میلی متر دارد به عنوان کوتاه ترین سیم در نظر می گیرند و سیم های بعدی را 20 میلی متر بلندتر از سیم بالایی استفاده می کنند.

راه اندازی کولرگازی

پس از این که مراحل مختلف نصب کولر از قبیل نصب یونیت داخلی و خارجی و همچنین سیمکشی به اتمام رسید نوبت به راه اندازی دستگاه می باشد. برای راه اندازی کولر نیاز است تا در صورتی که سیستم برای اولین بار نصب می گردد هوای داخل پنل داخلی و لوله های آن تخلیه شود. می توان با استفاده از پمپ وکیوم اقدام به تخلیه دستگاه نمود؛

علاوه بر آن با استفاده از وصل کردن کپسول مبرد به یک شیر سرویس و باز نمودن آن و فشار دادن سوزنی شیر دیگر می توان هوا را از داخل لوله ها و یونیت داخلی خارج نمود. این شیر سوزنی باید تا زمانی که گاز مبرد از آن خارج می گردد فشار داده شود. اما این روش روشی منسوخ بوده و امروزه از پمپ وکیوم جهت تخلیه هوای کولر برای راه اندازی آن استفاده می نمایند.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که کولرهای گازی خود را به صورت سالیانه توسط تعمیرکار ماهر سرویس نموده و در این سرویس سیم ها و کابل های آن را به دقت مورد بررسی قرار دهید تا در صورت وجود هر گونه پوسیدگی یا اتصالی در سیم ها، تعمیرکار آنها را تعویض نموده و از بروز خسارات و خطرات جبران ناپذیر با هزینه اندک جلوگیری نماید.

مطلبی که در بالا مطالعه کردید حاصل تلاش تیم تحریریه دپارتمان تاسیسات فن آموزان بود. برخی از دوره های پرطرفدار که بازار کار خوبی دارند شامل دوره های آموزش لوله کشی ساختمان ، دوره های تخصصی آموزش تعمیرات پکیج، آموزش جوشکاری، دوره های تخصصی آموزش سیم پیچی موتور و .. می باشند. اموزشگاه فن اموزان این دوره ها را بصورت تخصصی در کارگاه های مجهز برگزار می کند. برای کسب اطلاعات بیشتر و شرکت در دوره ها با شماره 02191321001 تماس بگیرید.

دریافت مشاوره رایگان

برای شروع یادگیری تردید دارید؟

جهت دریافت مشاوره رایگان شماره موبایل خود را وارد کنید.

شماره تماسدریافت مشاوره