راه اندازی موتور سه فاز با برق تک فاز

به ندرت پیش می آید که مجبور به راه اندازی یک موتور سه فاز باشیم اما برق سه فاز در دسترس نباشید.در چنین مواقعی اگر که توان موتور زیاد نباید می توان به صورت موقت و توسط یک خازن موتور را راه اندازی کرد.این روش اصلا توصیه نمی شود زیرا جریان زیادی را از یک فاز می کشد.شکل راه اندازی موتور به این روش در ادامه آورده شده است.

راه اندازی موتور سه فاز با برق تک فاز

نحوه راه اندازی با این روش

در این روش از یک خازن و برق تکفاز به صورتی استفاده می شود که اگر بخواهیم موتور به صورت راستگرد بچرخد موتور را به صورت مثلث سیم بندی کرده و خازن را به سر های u1 و w1 متصل میکنیم.سپس فاز را به u1 و نول را به v1 وصل می کنیم.اگر بخواهیم موتور به صورت چپگرد کار کند خازن را باید به سر های u1 و v1و فاز را به w1 و نول را به v1 وصل کرد.در این روش در واقع یک موتور سه فاز با دو فاز راه اندازی می شود.

برخی از انواع موتورهای تکفاز

برخی از انواع موتورهای تکفاز :

موتور تک فاز القایی

موتور های تک فاز برای استفاده در مصارف خانگی به وجود آمدند.این موتور ها بسیار کاربردی بوده و برای راه اندازی تنها به یک فاز و یک نول نیاز دارند.بزرگ ترین عیب این موتور ها این است که خود راه انداز نیستند.یعنی در لحظه استارت گشتاور راه اندازی ندارند.بنابر این برای راه اندازی آنها به یک راه انداز کمکی نیاز است.این راه انداز کمکی می تواند انواخ مختلفی داشته باشد که در زیر به نوع فاز شکسته،خازن موقت و خازن دائم اشاره شده است و در ادامه توضیحات هر یک به همراه شکل آورده شده است.

فاز شکسته

در این نوع راه اندازی از یک سیم پیچ کمکی که میزان نسبت مقاومت به راکتانس آن به این نسبت در سیم پیچ اصلی متفاوت است استفاده شده است.بنابراین یک میدان الکتریکی دو فاز در موتور به وجود می آید که قابلیت گشتاور راه اندازی را به موتور اضافه میکند.در این نوع راه اندازی از یک سیم پیچ کمکی که با یک خازن و یک کلید گریز از مرکز سری شده استفاده می شود.خازن در این نوع از نوع الکترولیتی بوده و باعث می شود که سیم پیچ اصلی با سیم پیچ کمکی اختلاف فاز پیدا کند.بنابر این در لحظه راه اندازی یک میدان الکترومغناطیسی دو فاز در موتور به وجود آمده که گشتاور راه اندازی آن صفر نیست و موتور شروع به حرکت می کند.با رسیدن سرعت موتور به 75% سرعت نامی کلید گریز از مرکز قطع شده و سیم پیچ کمکی از مدار خارج میشود،از این پس موتور به صورت دائم به کار خود ادامه می دهد.

برخی از انواع موتورهای تکفاز

خازن موقت

در این نوع راه اندازی از یک سیم پیچ کمکی که با یک خازن و یک کلید گریز از مرکز سری شده استفاده می شود.خازن در این نوع از نوع الکترولیتی بوده و باعث می شود که سیم پیچ اصلی با سیم پیچ کمکی اختلاف فاز پیدا کند.بنابر این در لحظه راه اندازی یک میدان الکترومغناطیسی دو فاز در موتور به وجود آمده که گشتاور راه اندازی آن صفر نیست و موتور شروع به حرکت می کند.

ادامه مبحث برخی از انواع موتورهای تکفاز …

با رسیدن سرعت موتور به 75% سرعت نامی کلید گریز از مرکز قطع شده و سیم پیچ کمکی از مدار خارج میشود،از این پس موتور به صورت دائم به کار خود ادامه می دهد.

خازن دائم

در این گونه راه اندازی از یک سیم پیچ کمکی که یک خازن با آن سری شده استفاده می شود.خازن به کار رفته در این روش از نوع روغنی است.در این روش جریان عبوری از سیم پیچ اصلی با جریان عبوری از سیم پیچ کمکی اختلاف فاز پیدا کرده و در نتیجه در لحظه راه اندازی گشتاور صفر نخواهد بود و موتور شروع به حرکت میکند.این موتور ها نسبت به موتور های قبلی از گشتاور راه اندازی و دائم کار بالا تری برخوردار هستند.

دو خازن

این روش تلفیقی است از خازن موقت و خازن دائم،یعنی در لحظه راه اندازی هر دو خازن در مدار وجود دارند و موتور گشتاور راه اندازی بسیار بالایی دارد. پس از رسیدن سرعت شفت به سرعت نامی کلید گریز از مرکز عمل کرده و جریان سیم پیچی با خازن موقت قط می شود اما سیم پیچ با خازن دائم به صورت دائم جریان خواهد داشت.

موتور یونیورسال

نوعی خاص از موتور از موتور های الکتریکی وجود دارند که امروزه در بسیاری از وسایل برقی از قبیل جارو برقی ، آبمیوه گیری و…. استفاده می شوند.این موتور های موتور های سری (یونیورسال) نام دارند و توانی کارکرد هم با برق متناوب و هم با برق ثابت را دارا هستند.به همین دلیل آنها را یونیورسال می خوانند.روتور این موتور ها سیم پیچی شده و توسط زغال با سیم پیچ استاتور سری می شوند.از قابلیت های متمایز این موتور ها نسبت به موتور های القایی می توان به توانایی کنترل سرعت چرخش با ولتاژ اشاره کرد.این قابلیت در موتور های DC هم وجود دارد.در ادامه شکل مدار معادل این گونه موتور ها آورده شده است.

نحوه عملکرد موتور یونیورسال

همان طور که در شکل دیده می شود سیم پیچی آرمیچر (روتور) با سیم پیچی استاتور سری شده است.این امر سبب می شود که جریان عبوری از سیم پیچ های استاتور و روتور با هم برابر و هم فاز باشند.بنابر این موتور در یک جهت شروع به حرکت میکند.برای تعویض جهت چرخش روتور باید تنها جای اتصال سیم پیچ روتور را عوض کرد.

کاربرد های موتور یونیورسال

از این موتور ها به دلیل قابل استفاده بودن با برق AC و DC در اکثر وسایل الکتریکی استفاده می شود.از این وسایل می توان به آبمیوه گیری،لباس شویی و جارو برقی اشاره کرد.

روشنایی معابر توسط کنتاکتور و فتوسل

روشنایی معابر توسط کنتاکتور و فتوسل :
فتوسل یک سنسور نور است که تیغه های آن در صورت در معرض نور قرار گرقتن باز شده و اگر فتوسل در تاریکی قرار بگیرد بسته می شوند.از فتوسل در مکان هایی مانند معابر و در سطح وسیع هستند استفاده می شود.برای کنترل روشن و خاموش شدن چراغ های معابر می توان از یک کنتاکتور و یک فتوسل استفاده کرد به صورتی که با تاریک شدن هوا چراغ ها به صورت اتوماتیک و روشن شده و با روشن شدن هوا چراغ ها خاموش می شوند.در ادامه شکل مدار الکتریکی روشنایی معابر توسط فتوسل مشاهده می شود که توضیحات آن در ادامه آورده شده است.روشنایی معابر توسط کنتاکتور و فتوسل

تشریح و نحوه روشنایی معابر توسط فتوسل

همانطور که در شکل بالا دیده می شود توسط یک کنتاکتور و یک فتوسل می توان چراغ هارا روشن کرد.در این شکل فتوسل توسط سیم نول و یکی از فاز ها تغذیه شده و هنگام تاریک شدن هوا کنتاکت باز آن بسته شده و پایه A1 کنتاکتور تحریک شده و هر سه چراغ توسط سه فاز مختلف روشن می شوند.باید در نظر داشت که خروجی لامپ ها حتما باید با هم گره شوند و به سیم نول وصل شوند.زیرا در صورتی که تعداد چراغ ها در هر فاز نابرابر باشد جریان کشیده شده از شبکه نا متقارن شده و نقطه نوترال صفر نمیشود.یعنی به صورت شناور خواهد بود.

ادامه مبحث روشنایی معابر توسط کنتاکتور و فتوسل …

کاربرد مدار الکتریکی روشنایی معابر توسط فتوسل

یکی از بهترین روش های کنترل چراغ ها در سطح معابر کنترل به وسیله فتوسل است زیرا نیاز به اپراتور بر طرف شده و در ثانی بسیار مقرون به صرفه است.

راه اندازی موتور دالاندر (دو سرعته) به صورت تند و کند دلخواه

یک نوع خاص از موتور های سه فاز آسنکرون موتور های دالاندر هستند.این موتور ها به گونه ای سیم پیچی می شوند که با تغییر اتصال سر بندی موتور یا تغییر اتصال موتور به شبکه سرعت چرخششان عوض می شود.این خاصیت بسیار مفید است مثلا به جای استفاده از درایو های اینورتر گران قیمت می توان از این موتور ها استفاده کرد.راه اندازی این موتور ها بسیار ساده است.شکل پایین مدار قدرت و فرمان راه اندازی یک موتور دالاندر را با قابلیت کنترل سرعت شامل می شود.در ادامه توضیحات بیشتر آورده شده است. این مدار از جمله سرفصل های آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.راه اندازی موتور دالاندر (دو سرعته) به صورت تند و کند دلخواه

نحوه عملکرد راه اندازی موتور دالاندر

همانطور که در شکل می بینید در این نوع راه اندازی از دو عدد کنتاکتور، یک کلید شستی استاپ و دو کلید شستی استاپ استارت استفاده شده است.یکی از کنتاکتور ها برای تغذیه موتور در دور کمتر و دیگری برای تغذیه موتور در دور بیشتر استفاده شده است.کلید شستی استاپ s1 برای متوقف ساختن موتور در هر حالتی استفاده می شود.برای راه اندازی موتور در دور پایین تر از کلید شستی استاپ استارت s2 استفاده می شود.بافشردن این کلید کنتاکتور k1 تحریک شده و تغی های 13,14 آن بسته می شوند.بنابر این از این پس موتور در دور کم می چرخد.برای تغییر در سرعت چرخش از کلید شستی استاپ استارت s3 استفاده می شود. با فشردن این شستی جریان تحریک کنتاکتور k1 قطع شده و جریان تحریک کنتاکتور k2 وصل می شود.بنابر این از این پس موتور با دور بالا کار خواهد کرد.برعکس توضیحات گفته شده نیز صادق است یعنی می توان ابتدا موتور را با دور بالا راه اندازی کرده و سپس دور آن را به دور کم تغییر داد.

کاربرد راه اندازی به این روش

در بسیار از مواقع مانن حرکت تسمه نقاله نیاز است تا فرآیند با دو سرعت متفاوت حرک کند بنابر این در این گونه موارد می توان از موتور دالاندر استفاده کرد.

راه اندازی موتور دالاندر به صورت چپگرد و راستگرد،کند به تند

اگر در یک خط تولید هم نیاز به تغییر در سرعت حرکت فرآیند باشد و هم نیاز باشد که این فرآیند جهت حرکتش تغییر کند میتوان از یک موتور دالاندر طوری استفاده کرد که هم سرعت حرکت فرآیند و هم جهت حرکت فرآیند را عوض کند.هر چند که استفاده از این روش در صنعت به ندرت دیده می شود اما توضیحاتی که در مورد آن در این مبحث آمده خالی از لطف نیست.در پایین شکل مدار فرمان وقدرت راه اندازی موتور دالاندر به صورت چپگرد –راستگرد آورده شده است.

تشریح و نحوه عملکرد راه اندازی موتور دالاندر به صورت فوق

در این روش پنج عدد کنتاکتور،یک کلید شستی استاپ،دو عدد کلید شستی استارت و یک عدد کلید شستی استارت استاپ استفاده شده است.کنتاکتور های k1 و k2 موتور دالاندر را با توالی های مثبت و منفی تغذیه می کنند.شستی استاپ s1 وظیفه قطع جریان کل مدار را دارد.برای راه اندازی موتور دالاندر به صورت راستگرد با دور پایین از شستی استارت s2 استفاده می شود.با فشردن این شستی کنتکتور k1 تحریک شده و موتور با دور پایین راه اندازی می شود.حال برای افزایش دور موتور باید از کلید شستی استارت استاپ s4 استفاده کرد و کنتاکتور k3 را قطع و کنتاکتور های k4 و k5 را وصل کرد.لازم به ذکر است که سیم پیچی این نوع موتور دالاندر به صورتی است که اگر تنها سیم های u1,v1,w1 برق دار شوند موتور با دور پایین کار می کند.اما برای دور بالا باید سیم های u2,v2,w2 برق دار شده و حتما u1,v1,w1 اتصال کوتاه شوند.برای راه اندازی موتور به صورت چپگرد هم دقیقا به همین صورت عمل می شود با این تفاوت که به جای شستی s2 شستی s3 باید فشرده شود.

کاربرد این نوع راه اندازی

این روش راه اندازی به طور مثال می تواند در یک تسمه نقاله استفاده شود که هم بتوان جهت حرکتش را تغییر داد و هم سرعتش حرکتش را.

راه اندازی موتور آسنکرون به صورت چپگرد و راستگرد،ستاره مثلث

راه اندازی موتور آسنکرون به صورت چپگرد و راستگرد : گاهی اوقات نیاز می شود یک جهت چرخش موتور آسنکرون توان بالا را که حتما باید به صورت ستاره مثلث راه اندازی شود تغییر داد.در این صورت باید از روشی استفاده کرد که این دو را با هم اجرا کند.روشی که در این مبحث گفته می شود به دلیل استفاده از تعداد محدود قطعات بسیار کاربردی است.شکل مدار فرمان و قدرت این نوع راه اندازی به همراه توضیحات نحوه عملکرد آن در ادامه آورده شده است.این مدار از جمله سرفصل های آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.راه اندازی موتور آسنکرون به صورت چپگرد و راستگرد

نحوه عملکرد مدار قدرت و فرمان

در این نوع راه اندازی از چهار عدد کنتاکتور،یک کلید شستی استاپ،یک کلید شستی استارت و یک کلید شستی استاپ استارت استفاده شده است.یک کنتاکتور مسئول تغذیه موتور با توالی مثبت،یک کنتاکتور مسئول تغذیه موتور با توالی منفی،یک کنتاکتور مسئول اتصال ستاره و در نهایت آخرین کنتاکتور مسئول اتصال مثلث است.شستی استاپ s1 توانایی قطع کل مدار را دارد.برای راه اندازی مدار در جهت راستگرد از کلید شستی s2 استفاده میکنیم.با زدن این کلید کنتاکتور k1 و پس از آنk3  تحریک شده و مدار در حالت ستاره شروع به چرخش به سمت راست میکند.

ادامه مبحث راه اندازی موتور آسنکرون به صورت چپگرد و راستگرد …

حال می توان با استفاده از شستی استارت استاپ s4 و تحریک کنتاکتور k4 اتصال موتور را به حالت مثلث تغییر داد.حال برای تغییر دور موتور ابتدا باید توسط شستی استاپ s1 موتور را متوقف کرده و سپس برای راه اندازی به صورت چپگرد از شستی استارت s3 استفاده کرد.در این صورت ابتدا کنتاکتور های k2 و k3 تحریک شده و موتور به صورت چپگرد شروع به چرخش می کند.حال می توان مانند حالت راستگرد از شستی استارت استاپ s4 استفاده کرده و موتور را به حالت چپگرد مثلث برد.

کاربرد این روش راه اندازی

از این روش راه اندازی می توان در تسمه نقاله های بزرگ و برای تغییر جهت حرکت آنها استفاده کرد.

راه اندازی موتور آسنکرون به صورت ستاره و مثلث

راه اندازی موتور آسنکرون به صورت ستاره و مثلث : موتور های الکتریکی سه فاز معمولا دارای توان های بالا تر از 5kw هستند.اتصال سر بندی این گونه موتور ها طوری است که می توان آنها را هم در حالت ستاره و هم در حالت مثلث راه اندازی کرد.لازم به ذکر است که توان موتور آسنکرون در حالت مثلث 3 برابر توان در حالت ستاره است.بنابر این در هنگام راه اندازی موتور که جریانی بین 5 تا 7 برابر جریان نامی موتور از شبکه کشیده می شود،اگر موتور در حالت مثلث باشد جریان بسیار زیادی از سیم پیچ های موتور عبور می کند که باعث آسیب رسیدن به موتور می شود.برای جلوگیری از این اتفاق موتور را ابتدا به صورت ستاره یعنی با جریان راه اندازی کمتر راه اندازی می کنند و پس از رسیدن به دور نامی اتصال را از حالت ستاره به حالت مثلث تغییر می دهند.این نوع راه اندازی انواع مختلفی دارد که در زیر شکل مدار های آن به همراه توضیحات آورده شده است.این مدار از جمله سرفصل های کلاس آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.نوع اول،راه اندازی از یک نقطهراه اندازی موتور آسنکرون به صورت ستاره و مثلث

تشریح و عملکرد راه اندازی موتور القایی به روش فوق

در این روش از سه کنتاکتور،یک کلید شستی استاپ ،یک کلید شستی استارت و کلید شستی استاپ استارت استفاده شده است.یکی از کنتاکتور ها به صورت ثابت موتور القایی را تغذیه می کند.دو کنتاکتور دیگر یکی برای اتصال موتور به صورت ستاره و دیگری برای اتصال موتور به صورت مثلث مورد استفاده قرار می گیرند.توسط کلید شستی استاپ  می توان در هر لحظه موتور را متوقف ساخت.برای راه اندازی موتور در ابتدا به ساکن از کلید استارت s2 استفاده می شود.با فشردن این شستی پایه A1 کنتاکتور اصلی تحریک شده،تیغه های 13,14 آن بسته می شوند.همانطور که در شکل میبینید با بسته شدن این تیغه ها بوبین کنتاکتور ستاره نیز تحریک شده و موتور به صورت دائم در حالت ستاره شروع به کار می کند.برای تعویض اتصال موتور از حالت ستاره به حالت مثلث کافیست از کلید شستی استاپ استارت s3 استفاده شود.این کلید شستی جریان تحریک کنتاکتور ستاره را قطع و جریان تحریک کنتاکتور مثلث را وصل می کند.

نوع اول،راه اندازی از دو نقطه

این نوع راه اندازی دقیقا به صورت روش قبلی است با این تفاوت که از دو نقطه می توان فرآیند را کنترل کرد

نوع دوم،کنترل از یک نقطهاین روش درست مانند روش اول است با این تفاوت که نحوه سیم کشی مدار فرمان عوض شده است

نوع دوم،کنترل از دو نقطه

این روش همانند قبلی است و می توان به جای یک محل از دو محل فرآیند را کنترل کرد

نوع اول، اتوماتیک

در این روش از یک رله تاخیر زمانی استفاده شده است.در این روش به جای استفاده از شستی برای تغییر اتصال موتور از ستاره به مثلث از یک تایمر استفاده شده که به صورت اتوماتیک این کار را انجام می دهد.

نوع دوم،اتوماتیک

این روش درست مانند حالت قبل است و تنها سیم کشی مدار فرمان آنها متفاوت است

نوع اول،اتوماتیک و دستی

در این روش اپراتور توانایی استفاده از هر دو روش دستی و اتوماتیک را برای تغییر اتصال موتور خواهد داشت

نوع دوم،دستی و اتوماتیک

این روش هم درست مانن روش قبلی است با این تفاوت که نحوه سیم کشی مدار فرمان عوض شده است

کاربرد راه اندازی به صورت ستاره مثلث

در صنعت همواره باید موتور های آسنکرون با توان بیشتر از 5kw را به صورت ستاره مثلث راه اندازی کرد تا جریان راه اندازی موتور کاهش یافته و احتمال آسیب رسیدن به موتور و شبکه به حداقل ممکن برسد.از موارد استفاده از این روش می توان به راه اندازی موتور پمپ های چاه آب اشاره کرد.

راه اندازی سه موتور آسنکرون با یک استارت و استاپ های جداگانه

در بسیاری مواقع پیش می آید که برای شروع پروسه در یک کارگاه صنعتی اپراتور با زدن تنها یک کلید همه دستگاه ها را روشن می کند.این نوع راه اندازی بسیار کاربردی بوده و حجم کاری اپراتور را کاهش می دهد.البته این نوع راه اندازی مختص سه عدد موتور نیست و میتوان تعداد بیشتری از موتور ها هم با این روش راه اندازی کرد.نکته قابل توجه در این روش آن است که هم می توان موتور ها را با هم خاموش کرد و هم قابلیت خاموش شدن به صورت تک تک را دارا هستن.شکل مدار فرمان و قدرت این نوع راه اندازی در ادامه آورده شده است.این مدار از جمله سرفصل های کلاس آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.راه اندازی سه موتور آسنکرون با یک استارت و استاپ های جداگانه

تشریح نحوه عملکرد راه اندازی سه موتور با یک استارت و چند استاپ

همانطور که از شکل پیداست این نوع راه اندازی به چهار عدد کنتاکتور،یک کلید شستی استارت و چهار کلید شستی استاپ دارد.هر کدام از موتور ها برای راه اندازی به یک کنتاکتور نیاز دارند.کنتاکتور چهارم در وقعا تنها نقش کنترلی داشته و سه کنتاکتور دیگر را به صورت هماهنگ با هم روشن میکند. شستی استاپ s1 می تواند همه موتور ها را با هم و در یک زمان خاموش کند.برای شروع فرآیند که شامل استارت هر سه موتور می شود باید کلید شستی استارت s2 را فشار داد.با فشار دادن این شستی تیغه های 13,14 کنتاکتور کنترلی بسته شده و باعث می شود به طور همزمان هر سه کنتاکتور اصلی برق دار شوند.بنابر این هر سه موتور با هم در یک زمان روشن می شوند.حال اگر نیاز باشد تا یکی از موتور ها بدون از کار افتادن کل سیستم ،خاموش شود و از سیستم خارج شود کافیست یکی از کلید شستی های استاپ که مربوط به همان موتور می شود فشار داده شود.

کاربرد این نوع راه اندازی در صنعت

از این نوع راه اندازی هم در کار گاه های کوچک و هم در کار گاه های بزرگ می توان استفاده کرد.در کارگاه های کوچک می توان تمام موتور ها را با یک کلید شستی در هنگام شروع کار روشن کرده و درصورت نیاز هرکدام را به تنهایی خاموش کرد.در کارگاه های بزرگ نیز میتوان فرآیند هایی که از چند موتور به طور همزمان استفاده می کنند را با این روش با ماکزیمم توان راه اندازی کرد وسپس در صورت کمتر شدن حجم کاری یک یا چند موتور را از سیستم خارج کرد.

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی،یکی پس از دیگری،کلید استارت آزاد با حذف کلید انتخابی

در برخی از موارد که راه اندازی سه موتور القایی مد نظر است،می توان مدار فرمان و قدرت را به گونه ای بست روشن شدن موتور ها ربطی به الویت شستی های استارت نداشته باشد.یعنی اینکه بر فرض مثال سه شستی وجود دارد که می توان با این شستی ها سه موتور را یکی پس از دیگری راه اندازی کرد.اما اینکه کدام شستی اول فشرده شود اهمیتی ندارد.به عبارت دیگر با فشردن شستی اول موتور اول روشن شده و سپس با فشردن شستی دوم موتور دوم هم روشن می شود.و در نهایت با فشردن شستی سوم موتور سوم هم کار خود را آغاز می کند.شکل مدار فرمان و قدرت این نوع راه اندازی در ادامه آورده شده است.

راه اندازی سه موتور یکی پس از دیگری،کلید استارت آزاد

نحوه عملکرد مدار فرمان و قدرت شکل بالا

در این روش از شش عدد کنتاکتور،یک عدد کلید شستی استاپ و سه عدد کلید شستی استارت اتفاده شده است.کلید شستی استاپ برای قطع کل سیستم و متوقف ساختن همه موتور ها با هم مورد استفاده قرار می گیرد.برای راه اندازی موتور اول میتوان از هرکدام از سه شستی استارت s2 و s3 و s4 استفاده کرد.یعنی با فشردن یکی از این سه شستی و برقدار شدن کنتاکتور سری با خودش تمامی تیغه های 13,14 کنتاکتور k4 بسته شده و پایه َA1 کنتاکتور k2 برق دار می شودبنابراین موتور اول روشن خواهد شد.حال اگر یکی از دو شستی استارت دیگر را بفشاریم تیغه های 13,14 کنتاکتور سری با آن شستی بسته می شوند و طبق شکل پایه A1 کنتاکتور k2 برق دار میشود.پس موتور دوم هم راه اندازی خواهد شد.با فشردن آخرین شستی تیغه های 13,14 کنتاکتور سری با همان شستی بسته شده و پایه A1 کنتاکتور k3 برق دار می شود.بنابر این موتور سوم هم راه اندازی می شود.

کاربرد این نوع راه اندازی

این نوع راه اندازی برای زمانی مناسب است که هدف روشن شدن سه موتور به ترتیب و یکی پس از دیگری باشد.در این روش الویت فشرده شدن شستی ها مهم نیست

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی،یکی پس از دیگری،کلید استارت آزاد با حذف کلید اصلی

برای راه اندازی سه موتور القایی به صورتی که هر کدام از موتور ها پس از روشن شدن موتور قبلی اجازه روشن شدن داشته باشند می توان در روش استفاده شده در این مبحث استفاده کرد.هر چند که این روش قابل راه اندازی به صورت صنعتی نخواهد بود (به دلیل استفاده نشدن از بانک خازنی و یک سری ایرادات سوئیچینگ) اما توضیح و تشریح آن خالی از لطف نیست.شکل مدار فرمان و قدرت این گونه راه اندازی سه موتور القایی در ادامه آورده شده است.

نحوه عملکرد راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری،کلید استارت آزاد با حذف کلید اصلی

در این روش راه اندازی به شش عدد کنتاکتور، یک کلید شستی استاپ و سه عدد کلید شستی استارت نیاز است.هر یک از این سه موتور توسط یکی از سه کنتاکتور اصلی تغذیه شده و سه کنتاکتور دیگر نقش کمکی را دارند.از کلید شستی استاپ s1 جهت قطع مدار و خاموش شدن هر سه موتور در هر لحظه از زمان استفاده می شود.برای راه اندازی موتور اول همانطور که در شکل می بینید می توان از هر کدام از کلید های شستی استارت استفاده کرد زیرا فشردن هر یک از آنها کنتاکتور های کمکی طوری تحریک می شوند که در نهایت کنتاکتور اصلی k1 تحریک شده و موتور اول روشن می شود.از این پس می توان با فشردن کلید شستی s3 موتور دوم را روشن کرده و به موتور سوم اجازه روشن شدن داد.با فشردن شستی استارت s4 موتور سوم روشن شده و از این پس هر سه موتور به طور دائم به کار خود ادامه می دهند.

کاربرد این گونه راه اندازی در صنعت

در صنعت معمولا از این گونه راه اندازی استفاده نمی شود زیرا هم به بانک خازنی نیاز است و هم به دلیل پیچیدگی که این نوع راه اندازی دارد احتما خطا زیاد است.

راه اندازی یکی بجای دیگری سه موتورآسنکرون به صورتی ترتیبی ،کنترل از یک نقطه

راه اندازی یکی بجای دیگری سه موتورآسنکرون به صورتی ترتیبی : فرض کنیم در یک خط تولید مانند تسمه نقاله به سرعت های مختلفی نیاز مند باشیم.راه های مختلفی برای رسیدن به این مقصود وجود دارد مانند استفاده از ماشین DC، استفاده از درایو برای تغییر فرکانس یا استفاده از سه موتور القایی با تعداد قطب های متفاوت.گزینه آخر به دلیل استفاده از موتور القایی و عدم نیاز به ادوات FACTS بیشتر مورد استقبال قرار می گیرد.مدار قدرت و فرمانی که در شکل زیر آورده شده است برای راه اندازی سه موتور القایی به صورت یکی بجای دیگری است.در ادامه نحوه عملکرد این نوع راه اندازی گفته خواهد شد.این مدار از جمله سرفصل های آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.راه اندازی یکی بجای دیگری سه موتورآسنکرون به صورتی ترتیبی ،کنترل از یک نقطه

نحوه عملکرد مدار قدرت و فرمان راه اندازی سه موتور به صورت یکی بجای دیگری

در این روش از سه کنتاکتور که هر کدام وظیفه تغذیه یکی از موتور ها را دارند استفاده شده است.علاوه بر آن از یک کلید شستی استاپ و سه عدد کلید شستی استارت استفاده شده است.در هر زمان با استفاده از کلید شستی استاپ s1 میتوان هر سه موتور را متوقف کرد.شستی استارت s2 برای راه اندازی موتور اول مورد استفاده قرار می گیرد،هنگامی که این شستی فشار داده شود کنتاکتور k1 موتور اول را روشن کرده همچنین تیغه های 13,14 این کنتاکتور بسته میشوند که از این پس می توان موتور دوم را به جای موتور اول روشن کرد.با فشار دادن شستی استارت s3 کنتاکتور k2 موتور دوم را روشن کرده ، تیغه های 13,14 آن بسته و تیغه های 21,22 آن باز می شوند.این امر سبب می شود تا از طرفی موتور سوم قابلیت روشن شدن داشته باشد و از طرف دیگر موتور اول متوقف شود.با فشردن شستی استارت s4 کنتاکتور k3 موتور سوم را روشن کرده و با باز شدن تیغه های 21,22 این کنتاکتور،موتور دوم خاموش می شود.

کاربرد این روش در صنعت

در صنعت برای مواقعی که نیاز به فرآیند چند مرحله ای باشد از این روش استفاده میشود.مثلا در یه خط تولید هر عمل بر روی یک قطعه به زمانی خاص احتیاج دارد بنابر این سرعت حرکت خط تولید باید متناسب با عمل در حال انجام باشد.بنابر این در چنین وضعیتی از راه اندازی سه موتور به صورت یکی بجای دیگری استفاده می شود.

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی یکی به جای دیگری،اتوماتیک

در مواقعی که یک پروسه برای اجرا شدن نیاز به تغییر سرعت یا تغییر توان باشد میتوان موتور ها را به گونه ای راه اندازی کرد که در هر لحظه تنها یکی از آن ها روشن باشد.برای اینکار می توان از سیستم های کنترلی مختلفی مانند میکرو کنترلر ها،PLC ها و … استفاده کرد.یکی از این سیستم های کنترلی سیستم معمول کنتاکتوری است.این سیستم به دلیل استفاده محدود از فضا و نیز مقرون به صرفه بودن بسیار مورد استفاده قرار می گیرد.شکل زیر مدار قدرت و فرمان راه اندازی سه موتور به صورت یکی به جای دیگری اتوماتیک است که توضیحات نحوه عملکرد آن در ادامه آورده شده است.

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی یکی به جای دیگری،اتوماتیک

نحوه عملکرد مدار قدرت و فرمان راه اندازی سه موتور به صورت یکی بجای دیگری اتوماتیک

برای راه اندازی سه موتور القایی با این روش به سه عدد کنتاکتور،دو عدد رله تاخیر زمانی،یک کلید شستی استاپ و یک کلید شستی استارت نیاز است.کنتاکتور ها هر کدام یکی از موتور هارا تغذیه می کنند،کلید شستی استاپ s1 در هر لحظه از زمان میتواند کل سیستم یعنی هر سه موتور را متوقف سازد.کلید شستی استارت s2 برای راه اندازی کل سیستم به کار میرود.با فشردن این شستی پایه A1 کنتاکتور k1 برق دار شده و موتور اول را راه اندازی می کند.همچنین با بسته شدن تیغه های 13,14 این کنتاکتور تایمر k4 روشن شده و شروع به زمان گیری می کند.با گذشت زمان از پیش تعیین شده تیغه های 13,14 تایمر k4 بسته شده و پایه A1 کنتاکتور k2 برق دار می شود.بنابر این موتور دوم روشن شده و با باز شدن تیغه های 21,22 این کنتاکتور موتور اول خاموش می شود.همچنین تایمر k5 روشن شده و شروع به زمان گیری می کند.با گذشت زمان از پیش تعیین شده تیغه های 13,14 تایمر k5 بسته شده،کنتاکتور k3 برق دار شده و موتور سوم روشن می شود.همچنین با باز شدن تیغه های 21,22 کنتاکتور k3 موتور دوم خاموش خواهد شد. لازم به یادآوریست که مجتمع آموزشی برق https://amoozeshbargh.com در این زمینه یکی از بهترین آموزشگاههای کشور می باشد.

کاربرد این نوع راه اندازی

این نوع راه اندازی در مواقعی استفاده می شود که خط تولید نیاز به حرکت در سرعت های مختلف داشته باشد.بنا بر این با استفاده از موتور های القایی با تعداد قطب های متفاوت می توان به این مهم دست یافت.

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی،یکی پس از دیگری،کنترل از یک نقطه

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی : به منظور راه اندازی سه الکترو موتور آسنکرون به صورتی که توسط یک کابل از خط اصلی تغذیه شده و بتوان آنها را تک تک راه اندازی کرد میتوان از روش گفته شده در این مبحث استفاده کرد.راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری در مواردی استفاده میشود که راه اندازی هر موتور تنها زمانی مجاز باشد که موتور قبلی روشن شده باشد در غیر این صورت روشن نخواهد شد.این متد هنگامی مورد توجه قرار میگیرد که به عنوان مثال در یک خط تولید عملکرد هر قسمت در صورتی مجاز اشد که قسمت های قبل کارشان را انجام داده باشند.در ادامه شکل مدار فرمان و قدرت این نوع راه اندازی آورده شده است.این مدار از جمله سرفصل های کلاس آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.

راه اندازی سه موتور آسنکرون به صورت ترتیبی،یکی پس از دیگری،کنترل از یک نقطه

نحوه عملکرد مدار فرمان و قدرت راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری

راه اندازی با این روش به سه عدد کنتاکتور،یک شستی استاپ و سه عدد شستی استارت نیازمند است.هر موتور برای راه اندازی به یکی از کنتاکتور ها به صورت جداگانه نیاز دارد.از کلید شستی استاپs1 میتوان برای موتقف ساختن هر سه موتور در هر لحظه استفاده کرد.برای شروع فرآیند باید از شستی استارت s2 استفاده کرد.با فشردن این شستی پایه A1 کنتاکتور K1 برقدار شده، موتور اول شروع به کار می کند و تیغه های 13,14 کنتاکتور k1 بسته می شوند.از این پس می توان با فشردن شستی استارت s3 موتور دوم را روشن کرد اما هنوز موتور سوم را نمی توان روشن کرد.با زدن شستی s3 و روشن شدن موتور دوم تیغه های 13,14 کنتاکتور k2 بسته شده و می توان موتور سوم را نیز روشن کرد.با زدن شستی s4 موتور سوم نیز روشن شده و هر سه موتور با هم کار میکنند.

کاربرد راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری

فرض کنیم خط تولیدی نیازمند آن است تا فرآیند به صورت مرحله به مرحله پیش برود.یعنی یک مرحله در صورتی اجرا شود که مرحله قبل اجرا شده باشد.در این صورت میتوان از روش راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری استفاده کرد.

راه اندازی سه الکترو موتور آسنکرون به صورت ترتیبی،یکی پس از دیگری،اتوماتیک

در صعنت بسیار پیش میاید که مجبور شویم موتور هارا طوری روشن کنیم که حتما قبل از روشن شدی موتور فعلی،موتور قبلی روشن شده باشد.روش های مختلف کنترلی برای انجام گرفتن این امر مانند اتفاده از تجهیزات گرانقیمت PLC و … مجود دارد.اما برای آنکه با هزینه ای بسیار کمتر،برپایی و نگهداری آسانتر این امر محقق شود میتوان به راحتی با استفاده از کنتاکتور و تایمر استفاده کرد.در شکل پایین مدار فرمان و قدرت راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری با استفاده از رله تاخیر زمانی آورده شده است.در ادامه به توضیح عملکرد آن خواهیم پرداخت.

نحوه عملکرد مدار قدرت و فرمان راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری اتوماتیک

در انی روش از سه کنتاکتور،دو رله تاخیر زمانی،یک شستی استاپ و یک شستی استارت استفاده شده اند.هر یک از کنتاکتور ها وظیفه تغذیه یکی از الکترو موتور ها را بر عهده دارند.فشردن کلید شستی استپ  s1موجب قطع کامل مدار و توقف هر سه موتور می شود.برای شروع فرآیند از کلید شستی استارت s2 استفاده می شود.با فشردن این شستی کنتاکتور k1 موتور اول را روشن می کند همچنین تیغه های 13,14 آن بسته شده و باعث برق دار شدن تایمر k4 می شوند.از این پس تایمر k4 شروع به زمانگیری کرده و پس از گذشتن مدت زمان از پیش تعیین شده تیغه های 13,14 آن بسته میشوند.با بسته شدن این تیغه های کنتاکتور k2 موتور دوم را روشن کرده،تایمر k4 را خاموش و تایمر k5 را نیز برق دار می کند.این تایمر زمانگیری را شروع کرده و پس از گذشت مدت زمان از پیش تعیین شده تیغه های 13,14 خود را می بندد.با بسته شدن این تیغه ها کنتاکتور k3 برق دار شده و موتور سوم را روشن میکند.همچنین این کنتاکتور مسیر جریان تایمر k5  را نیز قطع می کند.

کاربرد راه اندازی سه موتور به صورت یکی پس از دیگری اتوماتیک

اگر نیاز باشد در یک پروسه سه قسمتی،هر قسمت پس از گرم شدن یک قسمت شروع به کار کند می توان از این گونه راه اندازی استفاده کرد.در ضمن در این نوع راه اندازی نیازی به نظارت اپراتور برای استارت قسمت های بعدی نیست.

راه اندازی دو موتور به صورت یکی پس از دیگری،اتوماتیک

راه اندازی دو موتور به صورت یکی پس از دیگری،اتوماتیک : فرض کنیم دو موتور برای راه اندازی یک فرآیند مورد نیاز است که اینها باید به صورتی راهندازی شوند که ابتدا موتور اول و پس از گذشتن یک مدت معین موتور دوم وارد پروسه شود.از طرفی ادوات مورد نیاز برای راه اندازی این فرآیند به سبب محدودیت فضا و محدودیت اقتصادی نباید خیلی زیاد شوند.برای رسیدن به این مقصود از روش گفته شده در این مبحث استفاده میشود.این روش این امکان را فراهم میکند تا تنها استارت اولیه توسط اپراتور انجام شود و سپس روشن شدن موتور دوم به صورت اتوماتیک انجام شود.در ادامه شکل مدار قدرت و فرمان راه اندازی به این روش آورده شده است.این مدار از جمله سرفصل های دوره آموزش تابلو برق صنعتی می باشد.

راه اندازی دو موتور به صورت یکی پس از دیگری،اتوماتیک

نحوه عملکرد مدار فرمان و قدرت راه اندازی دو موتور به صورت یکی پس از دیگری، اتوماتیک

ادوات به کار رفته در مدار قدرت و فرمان در این روش شامل دو عدد کنتاکتور،یک عدد رله تاخیر زمانی (تایمر)،یک کلید شستی استاپ و یک کلید شستی استارت می شود.اتصال کنتاکتور ها به گونه ای است که هرکدام وظیفه تغذیه یکی از موتور ها را بر عهده دارن.کلید شستی استاپ s1 وظیفه قطع مدار در هر لحظه از زمان را دارد.برای راه اندازی موتور ها به صورت یکی پس از دیگری باید کلید شستی استارت s2 را فشرد.با فشردن این شستی پایه A1 کنتاکتور k1 برق دار شده و موتور اول روشن میشود.با بسته شدن تیغه های 13,14 کنتاکتور k1 جریان تحریک تایمر k3 تامین شده و تایمر شروع به زمان گیری می کند،پس از گذشتن مدت زمان تعیین شده تیغه 13,14 تایمر بسته شده و پایه A1 کنتاکتور k2 برق دار میشود.در این حین موتور دوم شروع به کار کرده و با باز شدن تیغه های 21,22 کنتاکتور k2 جریان تحریک تایمر k3 قطع شده و تایمر خاموش می شود.

کاربرد راه اندازی دو موتور به صورت یکی پس از دیگری اتوماتیک

در برخی از مواقع لازم است تا فرآیند ابتدا با توان کمتری راه اندازی شود و پس از گذشت مدتی زمانی معین فرآیند با قدرت کامل خود به کارش ادامه داهد،در این گونه موارد به راه اندازی به شیوه یکی پس از دیگری به صورت اتوماتیک نیاز پیدا خواهد شد.