آشنایی با ولتاژ برق ساختمان

آشنایی با ولتاژ برق ساختمان

ایجاد جریان الکتریکی در مدار یا سیم ها توسط یک نیرو یا انرژی الکتریکی به نام ولتاژ انجام می شود. واحد انداره گیری ولتاژ را ولت می گویند و در مدارات الکتریکی با حرف V نمایش داده می شود.برای این که بتوان یک وسیله برقی را روشن کرد لازم است وسیله را به دو نقطه که اختلاف پتانسیل الکتریکی دارند متصل کنیم. برای مثال اگر لامپی را به دو سر باطری که اختلاف پتانسیل الکتریکی 1.5 ولت دارند متصل کنیم می بینید که لامپ روشن می شود.در این مقاله به بررسی ولتاژ برق ساختمان و آشنایی با آن م پردازیم .

برق تک فاز ساختمان ها در ایران معمولا 220 ولت و فركانس آن 50 هرتز هستند. البته برق آسانسور ها سه فاز می باشد که در حیطه مسئولیت برق کار ساختمان نیست و برای قطع و وصل و تعمیرات آن لازم است به نصاب آسانسور مراجعه شود. لازم به ذکر است که موتور خانه ها و چیلر ها هم ممکن است دارای برق 3 فاز باشند.

استاندارد های برق در کشور های مختلف دنیا متفاوت است. شاید تا به حال متوجه شده باشید که هنگام خرید یک وسیله برقی مانند تلفن همراه، تبلت یا لپ تاپ دو شاخه برقی در کارتن دستگاه وجود دارد که با دو شاخه های معمولی متفاوت است و نمی توان به صورت مستقیم  به پریز های برق متصل کرد. در این موارد باید مبدل هایی تهیه کنید تا مشکل بر طرف شود. اما اگر بخواهید از لوازم برقی که متناسب با برق سایر کشور ها طراحی شده در ایران استفاده کنید و یا اینکه لوازم طراحی شده بر اساس استاندارد های برق ایران را همراه خود به سایر کشور ها ببرید مشکلاتی به همراه خواهد داشت. زیرا علاوه بر تفاوت در نوع دو شاخه و پریز های برق، تفاوتی در مقدار ولتاژ ها و فرکانس های برقی نیز وجود دارد. در حقیقت تفاوت امکانات و مواد معدنی، وسعت جغرافیایی کشور ها، تعدد نیروگاه های برق، فواصل محل قرار گیری نیروگاه با شهر ها، مسائل اقتصادی و سیاسی و … باعث این تفاوت های فیزیکی اتصالات، ولتاژ و فرکانس برق می شود.

 

تفاوت ولتاژ در برق شهری چه معایبی را به همراه دارد؟

در حقیقت تمامی وسایل برقی هر کشور متناسب با ولتاژ آن کشور ساخته می شود تا بتوان بدون تبدیل و به صورت مستقیم دو شاخه دستگاه را به پریز متصل کرد. همان طور که گفتیم ولتاژ برق در ایران 220 ولت است از این رو تمامی لوازم برقی کشور متناسب با این ولتاژ طراحی می شوند و اگر ولتاژ وسیله برقی بیشتر یا کمتر از این مقدار باشد هنگام متصل کردن آن ها به برق دچار اختلال و ایراداتی می شود و گاهی باعث سوختن آن لوازم برقی خواهد شد.

برای مثال اگر سشواری بخرید که برای ولتاژ 110 ولت ساخته شده باشد و آن را به برق 220 ولت متصل کنید به محض روشن کردن از دهانه آن شعله های آتش بیرون می زد و تنها تصور کنید که اگر لوله سشوار به سمت سر شما قرار گرفته باشد چه اتفاقی خواهد افتاد! در مقابل اگر وسیله برقی که با ولتاژ 220 ولت طراحی شده باشد را به برق 110 ولت وصل کنید باز هم ایرادات و اختلالاتی به وجود می آید  ولی این ایرادات کمتر از نوع اول می باشد و بیشتر  متوجه دستگاه برقی شما خواهد شد.

اما ولتاژ برق در سایر کشور ها متفاوت است. برای مثال ولتاژ برق در قاره های اروپا، آفریقا، استرالیا و آسیا  بجز کشور های ژاپن، فیلیپین و عربستان صعودی حدود 220 ولت و فركانس 50 هرتز است. به همین دلیلی گاهی افرادی که به مراسم حج می رفتند و به عنوان سوغاتی لوازم برقی خریداری می کنند، از آن جایی که هر وسیله متناسب با برق همان کشور طراحی شده است و ولتاژ برق عربستان صعودی با ایران متفاوت است به محض این که وسیله برقی  مستقیم و بدون تبدیل به پریز برق ایران متصل شود وسیله برقی دچار ایراد می شود و گاها می سوزد و افراد به دلیل بی اطلاعی از این موضوع شرکت تولید کننده یا فروشنده را متهم می کنند که جنس بی کیفیت به آن ها داده است.

ولتاژ برق در کشور های مذکور یعنی عربستان صعودی، ژاپن، فیلیپین و کشور های شمال آمریکا و بخش هایی از جنوب آمریکا 110 ولت و فركانس 60 هرتز است.

ولتاژ برق ساختمان

 

تفاوت فرکانس در برق شهری چه معایبی را به همراه دارد؟

تفاوت فرکانس نیز مشکلاتی را در لوازم دارای الكتروموتور به همراه دارد چرا که سرعت گردش موتور را افزایش یا کاهش می دهد در نتیجه در لوازم برقی مانند تلویزیون ایراداتی به وجود می آید. در واقع اگر تلویزیون که بر اساس فرکانس 60 هرتز ساخته شده باشد را به برق ایران که فرکانس 50 هرتز است به طور مستقیم متصل کنیم متوجه می شوید که سرعت نمایش تصاویر بالاتر می رود و این امر باعث درد چشم و مشکلات این چنینی خواهد شد. در مقابل اگر تلویزیونی که متناسب با برقی با فرکانس 50 هرتز طراحی شده است را به برقی با فرکانس 60 هرتز وصل کنیم سرعت نمایش تصاویر پایین می آید و انگار مشغول تماشای حرکت اهسته آن ها هستیم که این امر نیز موجب کلافه شدن و آزار و اذیت می شود.

همچنین احتمالا این موضوع را مشاهده کرده باشید که وقتی برق شهری قطع می شود هنگام اتصال مجدد آن لامپ ها به حالت چشمک زن در می آیند زیرا فرکانس آن هنوز 50 هرتز نیست و این امر باعث ایجاد نوسان می شود به همین دلیل است که باید برای لوازم برقی مانند یخچال، تلویزیون، ماکروویو و …. محافظ برق قرار داد چرا که ممکن است این نوسانات باعث خرابی یا سوختن این لوازم برقی شود. این امر بسیار ضروری است که تمامی لوازم برقی خانه ها و ادارات و … متناسب  با ولتاژ و فرکانس برق شهری طراحی شده باشند.

 

معرفی انواع ولتاژ برق

در مدار ها ولتاژ های متفاوتی با کاربرد های مختلفی وجود دارد.

ولتاژ یکسو کننده به این صورت است که جهت جریان در آن ها بدون تغییر می ماند. یعنی در این ولتاژ ها جهت جریان صفر به سمت منفی و جهت جریان صفر به سمت  مثبت ثابت و بدون تغییر است در نتیجه همیشه یک عدد جریان ثابت در جعبه فیوز نشان داده می شود.

جهت جریان در ولتاژ متناوت بر خلاف ولتاژ یکسو کننده، به طور متناوت تغییر می کند. یعنی در این ولتاژ ها جهت جریان صفر به سمت منفی و جهت جریان صفر به سمت مثبت متغییر است. تعداد این تغییرات در مدار زیاد است و به آن ها در هر ثانیه سیکلیا هرتز می گویند.

ولتاژ موثر فقط توسط ولت متر های دیجیتال و عقربه ای اندازه گیری می شود در حقیقت مقدار ولتاژ برق شهری حدود 220 ولت است اما اگر با دستگاه اسیلوسکوپ آن را اندازه گیری کنیم عدد 310 را نشان می دهد پس تمام این مقدار برای برق شهری استفاده نشده است و مقداری کمتری از آن که ولتاژ موثر نامگذاری می شود مورد استفاده قرار گرفته است.

ولتاژ برق ساختمان

 

تقسیم بندی تجهیزات الکتریکی از نظر ولتاژ  به چه صورت است؟

تجهیزات الکتریکی از نظر ولتاژ  به چهار گروه خیلی ضعیف، ضعیف، قوی و خیلی قوی تقسیم بندی می شود.

تجهیزات الکتریکی با ولتاژ های خیلی ضعیف دارای ولتاژی حدود 50 ولت جریان مستقیم و 24 ولت جریان موثر بین هادی و زمین و 24 ولت جریان متناوب بین فاز هایی که دارای جریان سه فاز هستند می باشند. ولتاژ های خیلی ضعیف معمولا بی خطر هستند.

تجهیزات الکتریکی با ولتاژ های ضعیف دارای ولتاژی حدود 50 تا 600 ولت جریان مستقیم و 24  تا 250 ولت جریان موثر بین هادی و زمین و 24 تا 433 ولت جریان متناوب بین فاز هایی که دارای جریان سه فاز هستند می باشند. ولتاژ های ضعیف گاهی خطر ناک و کشنده می باشند.

تجهیزات الکتریکی با ولتاژ های قوی دارای ولتاژی حدود 600  تا 6000 ولت جریان مستقیم و 250  تا 33000 ولت جریان موثر بین هادی و زمین و 433 تا 57000 ولت جریان متناوب بین فاز هایی که دارای جریان سه فاز هستند می باشند. ولتاژ های قوی معمولا کشنده هستند.

تجهیزات الکتریکی با ولتاژ های خیلی قوی دارای ولتاژی بیش تر از 6000 ولت جریان مستقیم و بیش تر از  33000 ولت جریان موثر بین هادی و زمین و بیش تر از 57000 ولت جریان متناوب بین فاز هایی که دارای جریان سه فاز هستند می باشند. ولتاژ های خیلی قوی معمولا کشنده هستند.

 

 روش های محاسبه مقدار ولتاژ

همان طور که گفتیم مقدار ولتاژ را توسط ولت متر محاسبه می کنند علاوه بر آن روش های مختلف دیگری برای محاسبه مقدار ولتاژ وجود دارد. به طور مثال از دستگاه گالوانومتر می توان برای اندازه گیری مقدار ولتاژ استفاده کرد که علاوه بر آن مقدار جریان را نیز محاسبه می کند. همچنین با کمک مولتی متر می توان مقدار ولتاژ را محاسبه کرد که در کنار آن مقدار اختلاف پتانسیل را نیز نشان می دهد. مولتی متر ها در انواع مختلفی از جمله آنالوگ و دیجیتال و در برند های مختلف در بازار موجود هستند.

مجتمع آموزشی برق برگزار کننده دوره های آموزشی از جمله آموزش برق ساختمان می باشد .برای اطلاع از نجوه برگزاری دوره ها با کارشناسان ما تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیام به پشتیبان
۵۰ درصد تخفیف دوره های آخر سال به مناسبت روز مادر مشاهده تخفیف دوره ها