مدار کولر آبی

سیم‌کشی کولر آبی شامل اتصال استاندارد کابل‌های برق به کلید سه‌پل و جعبه‌تقسیم موتور است. مدار الکتریکی کولر آبی وظیفه کنترل سه بخش اصلی را بر عهده دارد: ۱. پمپ آب (برای آبرسانی به پوشال‌ها)، ۲. موتور اصلی (برای چرخش پروانه) و ۳. تنظیم دور موتور (تند و کند). برای اجرای ایمن نقشه سیم‌کشی برق کولر، شناخت دقیق رنگ‌بندی سیم‌ها و رعایت اصول ایمنی برق ساختمان الزامی است.

فیلم معرفی نقشه سیم کشی کولر آبی

نحوه کار کولر آبی

کولر آبی یکی از گزینه های مناسب برای خنک کردن و تهویه هوا در مناطق گرم و خشک است. پس از نصب و سرویس کولر آبی و روشن کردن آن، آب از سمت شیلنگ ورودی آب به داخل کولر حرکت می کند. با وارد شدن آب به کولر و پر شدن مخزن کولر، رسیدن سطح شناور روی آب به مقدار خاصی باعث قطع شدن ورود آب به کولر می شود. در این مرحله که مخزن کولر به اندازه کافی پر آب شده است، پمپ شروع به فرستادن آب به پوشال های کولر از طریق شیلنگ های توزیع می کند.

پس از خیس شدن کامل پوشال ها، هوای گرم داخل کولر با عبور از پوشال های خیس خنک شده و هوای خنک و مطبوع توسط موتور از طریق کانال های کولر وارد محیط می شوند. به فرآیند خنک سازی درون کولر آبی، سرمایش تبخیری گفته می‌شود.

تجهیزات الکتریکی کولر آبی

تجهیزات به کار رفته در کولر آبی از بخش های الکتریکی و مکانیکی تشکیل شده اند. بخش الکتریکی کولر آبی انرژی لازم برای به حرکت در آوردن قطعات مکانیکی را از نیروی برق تامین می کند. تجهیزات الکتریکی کولر آبی نسبت به تجهیزات مکانیکی از حساس تر بوده و در صورت معیوب شدن آن ها کارکرد کلی کولر آبی با مشکل روبرو شده و هزینه تعمیر یا تعویض آن ها بالا است. تجهیزات الکتریکی کولر آبی عبارتند از:

• پمپ
• موتور
• کابل
• جعبه تقسیم
• کلید

1. پمپ: پمپ کولر یکی از تجهیزات الکتریکی اصلی است که با جریان متناوب ۲۲۰ ولت (AC) کار می‌کند. این قطعه وظیفه پمپاژ آب از طریق شلنگ‌های توزیع به روی پوشال‌ها را بر عهده دارد تا هوای ورودی خنک شود. محل قرارگیری پمپ در تشتک (کف) کولر است.

2. موتور: موتور کولر با جریان متناوب (AC) کار می‌کند. موتور کولرها بسته به نوعشان با برق تک‌فاز یا سه‌فاز تغذیه می‌شوند. برای راه‌اندازی موتور کولرها تک‌فاز، دو حالت وجود دارد: استفاده از خازن راه‌انداز، یا مدل‌های بدون خازن.

موتور کولر با چرخش دمنده باعث ورودی هوای خنک به اتاق از طریق کانال کولر می شود. موتور کولر با متصل شدن به پولی و دمنده از طریق تسمه با سرعت 1450 دور در دقیقه می چرخد.

3. کابل: کابل کولر یکی از تجهیزات الکتریکی اصلی برای متصل کردن قطعات مختلف به یکدیگر و برقراری جریان برق است. به منظور جلوگیری از برق گرفتگی و وقوع اتفاقات ناخوشایند از کابل های یک تکه استفاده شود و از متصل کردن تکه های کابل به یکدیگر توسط چسب برق بپرهیزید.

کابل برق از 5 رشته سیم به سطح مقطع 1.5 میلی متر مربع تشکیل شده است. کابل ها باید از از داخل مسیر خرطومی عبور داده شوند. از عبور کابل ها از هواکش یا دودکش به علت جذب گرما و رطوبت و ایجاد برق گرفتگی بپرهیزید.

4. جعبه تقسیم: جعبه تقسیم کولر یکی از اجزای الکتریکی کولر بوده که به منظور ارتباط بین موتور و پمپ درون اتاقک کولر قرار دارد.برای جلوگیری از معیوب شدن جعبه تقسیم، بر روی آن درپوشی نصب شده و برای اتصال صحیح سیم های درون جعبه تقسیم باید از اعداد و حروف روی ترمینال ها کمک گرفت. استفاده از سرسیم به منظور جلوگیری از برق گرفتگی توصیه می شود. جعبه تقسیم با نام ترمینال نیز شناخته شده و در قسمت بدنه داخلی کولر قرار دارد.

5. کلید: کلید کولر به عنوان قطع و وصل کننده برق پمپ، موتور و تعویض دور موتور مورد استفاده قرار می گیرد. کلید ها در انواع مختلف سلکتوری، معمولی و هوشمند در بازار وجود دارند. هنگام انجام سیم‌بندی کلید کولر، پیش از هر چیز به قاب پشتی آن دقت کنید. معمولاً نقشه مدار در همین قسمت به صورت شماتیک حک شده است و مسیر دقیق سیم‌های فاز و نول را نشان می‌دهد. باید توجه داشت که تامین برق این بخش مستقیماً از جعبه مینیاتوری ساختمان انجام می‌گیرد و کوچک‌ترین اشتباه در سیم‌کشی کلید، می‌تواند کل سیستم را از کار بیندازد.

کلید سلکتوری که در کولر های آبی پرتابل مورد استفاده قرار می گیرد می تواند پمپ آب و موتور را به چرخش درآورد. کلید های معمولی از دو کلید تک پل برای پمپ آب و موتور و از یک کلید تبدیل برای تعویض دور کند و تند دستگاه تشکیل شده است. کلید های هوشمند در کولر آبی با کنترل دمای اتاق قادر به مدیریت خودکار کولر آبی در زمان‌های برنامه‌ریزی‌شده است. همچنین با استفاده از این کلیدها می‌توان وضعیت کولر را از راه دور کنترل کرد.

نقشه سیم کشی برق کولر آبی

نقشه سیم کشی برق کولر آبی یکی از موارد مهم در انواع کولر آبی است که معمولا بر روی موتور یا بدنه دستگاه قرار گرفته شده است. در نقشه سیم کشی برق کولر آبی دو عدد لوله برق به منظور کارکرد صحیح دستگاه قرار گرفته شده است. یکی از لوله برق ها به منظور اتصال جعبه تقسیم مربوط به ساختمان به کلید کولر آبی مورد استفاده قرار می گیرد. برای اتصال کلید کولر از کنار کانال به سمت موقعیت دستگاه از لوله برق دوم استفاده می شود.

سیم‌های برق شامل فاز، نول و ارت هستند و برای اتصال جعبه تقسیم به کلید کولر از لوله برق استفاده می‌شود. سیم فاز وظیفه انتقال جریان برق را بر عهده داشته و مستقیماً به کلید کولر متصل می گردد. سیم نول وظیفه برگشت جریان برگشتی را از دستگاه به مولد بر عهده داشته و از طریق ترمینال نول جعبه تقسیم منتقل می شود. سیم ارت یک هادی حفاظتی است که با اتصال برق به زمین از وقوع برق گرفتگی جلوگیری می‌کند. سیم‌های مربوط به دور تند و دور کند کولر، از طریق لوله برق دوم وارد جعبه تقسیم می‌شوند.

نحوه سیم کشی برق کولر آبی

در صورتی که ساختمان به سیم ارت مجهز باشد از دو عدد کابل سه‌سیمه و پنج‌سیمه برای سیم کشی برق کولر آبی استفاده می شود. کابل سه سیمه از 3 رشته سیم با سطح مقطع ۲.۵ میلی‌متر مربع برای فاز، نول و ارت استفاده می شود. برای اتصال کلید کولر تا جعبه تقسیم از کابل پنج‌سیمه که از 5 عدد رشته سیم با سطح مقطع ۱.۵ میلی‌متر مربع تشکیل شده است به ترتیب برای نول، دور تند کولر، دور کند کولر، ارت و پمپ استفاده می گردد.

سیم ارت نقشی در عملکرد عادی کولر آبی ندارد، اما به‌عنوان عامل بازدارنده از برق‌گرفتگی عمل می‌کند. این سیم معمولاً زردرنگ است و به بدنه کولر وصل می‌شود. در صورتی که سیستم برق ساختمان فاقد سیم ارت باشد، سیم ارت در هر یک از کابل ها حذف شده و به ترتیب از یک لوله برق 2 سیم برای اتصال میان جعبه تقسیم برق ساختمان و کلید کولر و هم چنین از کابل 4 سیم برای اتصال بین کولر و کلید استفاده می شود. برای اتصال کابل ها به یکدیگر از فیش ها استفاده می شود.

برای سیم کشی برق کولر آبی سیم فاز به کلید روشن/خاموش متصل می‌شود. از کلید روشن و خاموش به کلید یک پل پمپ کولر یک سیم وصل کرده و از قسمت دیگر پیچ کلید پمپ به پمپ کولر وصل کنید. یک سیم نول را از نول گرفته و به سمت مقابل ترمینال پمپ کولر متصل کنید.

فاز برگشتی را به پیچ مشترک دور کند و تند کولر وصل کنید. در کلید تبدیل دور کند و تند دو پیچ غیر مشترک وجود دارد که به وسیله دو سیم به موتور کولر وصل می گردد. پیچ مشترک را به نول وصل کنید.

سیم کشی کولر آبی بر اساس رنگ بندی

سیم‌کشی کولر آبی صرفاً بر اساس رنگ‌بندی، روشی حرفه‌ای نیست و متخصصان حوزه برق توصیه می کنند تنها به رنگ سیم ها اکتفا نکنید. اغلب دو رشته سیم به رنگ های آبی و مشکی برای اتصال جعبه فیوز ساختمان به جعبه کلید وجود دارد. معمولا رنگ مشکی متعلق به فاز و آبی مربوط به نول است. به منظور تشخیص دقیق هر یک از رشته سیم ها کافی است از فاز‌متر استفاده کنیم. به طوری که با وصل کردن نوک تیز فاز‌متر به سیم، روشن شدن چراغ فازمتر نشان می‌دهد که سیم موردنظر فاز است.

سیم آبی رنگ و قرمز رنگ داخل جعبه تقسیم کولر آبی به ترتیب مربوط به پمپ و موتور کولر است. دور کند و تند دستگاه به وسیله سیم های برق مشکی و قهوه ای در دستگاه قابل شناسایی هستند. سیم ارت در سیم کشی کولر آبی با سیم رنگی زرد است.

عیب یابی و تعمیر سیم کشی کولر آبی

در صورتی که پس از انجام سیم کشی کولر آبی، کولر آبی روشن نشود باید اتصال سیم فاز را تغییر دهید. اگر پمپ آب روشن شده و عملیات پمپاژ به خوبی انجام شود ولی موتور کولر روشن نشود باید پنل برق را بررسی نموده و از اتصال سیم نول به طور صحیح اطمینان حاصل کنید.

در صورت روشن کردن کولر آبی، اگر فیوز می‌پرد باید اتصال سیم های فاز و نول را مورد بررسی قرار داد و آن را رفع کرد. اگر دور تند یا کند کولر به درستی کار نکنند باید سیم های مربوط به کلید تبدیل دور تند و کند را جابه‌جا کرد.

موارد کاربرد مدار کولر آبی

موارد کاربرد مدار کولر آبی را می توان به چگونگی نصب کولر آبی نسبت داد. در واقع در این نوع از کولرها  از کلیدی با 3 پل استفاده شده است که برای کنترل عملکرد پمپ آب، قطع و وصل جریان موتور و تنظیم دور کند و تند استفاده می‌شود.

تحلیل و نحوه عملکرد مدار الکتریکی  کولر آبی

برای توضیح چگونگی طرز عملکرد مدار بهتر است مجموعه را به 3 قسمت تقسیم کنیم و به طور جداگانه روی آن بحث کنیم. قسمت اول مربوط به مدار پمپ آب است. این پمپ از یک طرف به رشته مشترک نول (COM) متصل می‌شود و قسمت P، منتظر فرمان است. زمانی که کلید P توسط کاربر فشار داده شود جریان در این کلید و در نهایت در پمپ وصل می‌گردد و پمپ روشن می‌شود.

با زدن کلید H تمام سیم پیچ‌های موتور در مدار قرار گرفته و این امر موجب می‌شود که سرعت موتور کند باشد. که بر روی نقشه زیر تند و کند بودن با علامت 1 و 2 نیز نشان داده شده است همچنین با کلمه‌های high و low.

شمای حقیقی مدار الکتریکی کولر آبی

تفاوت سیم کشی کولر آبی قدیمی و مدل‌های جدید

خیلی از کارآموزان آموزشگاه فن‌آموزان می‌پرسند که آیا نقشه سیم کشی موتور کولر آبی قدیمی با مدل‌های جدید تفاوت دارد؟ ساختار کلی برق کشی کولر آبی در تمام مدل‌ها یکسان است. اما در مدل‌های گذشته، سیم کشی جعبه تقسیم کولر آبی قدیمی به جای ترمینال‌های سوکتی امروزی، از اتصالات پیچی ساده‌تری استفاده می‌کرد. همچنین در سیم کشی کولر آبی کوچک (مثلا سیم کشی کولر آبی ۳۵۰۰ یا مدل‌های رومیزی) به دلیل تک‌دور بودن موتور یا نداشتن پمپ مجزا، مدار سیم کشی کولر آبی بسیار ساده‌تر است و فقط با یک کلید دو پل کنترل می‌شود.

آموزشگاه فنی حرفه ای فن آموزان در دپارتمان برق خود دوره های تخصصی آموزش برق ساختمان، آموزش برق صنعتی، آموزش هوشمند سازی ساختمان و ... را بصورت عملی ویژه بازار کار در کارگاه‌های مجهز برگزار می‌کند. تمامی دوره با تحت نظارت سازمان فنی حرفه ای و با اعطای مدرک معتبر برگزار می شود. همچنین برخی دیگر از دوره های تخصصی با بازار کار عالی که در آموزشگاه فن آموزان ارائه می شود شامل آموزش تعمیرات موبایل، آموزش پی ال سی، آموزش رباتیک، آموزش تعمیرات لوازم خانگی، آموزش تعمیرات پکیج، دوره های انرژی پاک و تجدید پذیر و آموزش پنل خورشیدی و بیش از دویست دوره کاربردی دیگر است. جهت اطلاع از نحوه شرکت در دوره ها و دریافت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول

سیم های کولر آبی را چگونه وصل کنیم؟

برای وصل کردن برق کولر آبی ابتدا باید برق اصلی ساختمان را قطع کنید. سپس با استفاده از یک کابل ۵ رشته و کمک گرفتن از نقشه برق کولر آبی، سیم‌های فاز، نول، دور کند، دور تند و پمپ را از کلید به ترمینال (جعبه تقسیم) هدایت کنید.

نحوه اتصال سیم کشی داخل موتور کولر آبی به چه صورت است؟

در مدار برق کولر آبی، اتصال کابل‌ها به داخل خود دینام توسط سوکت‌های مخصوص انجام می‌شود. کافیست سیم‌های خروجی از ترمینال اتاقک را بر اساس رنگ‌بندی استاندارد به سوکت‌های Hi (دور تند)، Lo (دور کند) و Com (مشترک) روی بدنه موتور متصل کنید. در واقع نصب برق کولر آبی در بخش موتور نیاز به سیم‌کشی پیچیده‌ای ندارد و صرفا اتصال سوکت‌هاست.