ابزارها و وسایل مورد نیاز جوشکاری

در این مطلب به بررسی جامع ابزارها و وسایل مورد نیاز جوشکاری پرداخته ایم. فرآیند جوشکاری، که برای اتصال قطعات فلزی با آلیاژ های مختلف ضروری است، نیازمند استفاده از تجهیزات تخصصی متناسب با روش انجام های متفاوت است. این تجهیزات بسته به نوع جوشکاری مانند جوشکاری برق یا الکترود دستی، جوشکاری آرگون یا جوشکاری CO2 متفاوت هستند. البته دقت کنید که تمام ابزارهایی که در این مقاله بررسی می‌کنیم مختص فلزات هستند؛ اگر هدف شما ترمیم قطعات پلیمری مثل سپر ماشین است، تجهیزات کار کاملاً تغییر می‌کند (مثل سشوار صنعتی و الکترودهای پلاستیکی) و نحوه کار با آن‌ها را باید در دوره آموزش جوش پلاستیک یاد بگیرید.

به عنوان مثال، در جوشکاری الکترود دستی، وسایلی همچون دستگاه جوشکاری (مانند مدل های سبک و قابل حمل اینورتر)، الکترودها، دستگاه سنگ فرز و تجهیزات ایمنی مانند کلاه ماسک مورد نیاز است؛ در حالی که در روش جوش آرگون، تجهیزاتی نظیر تنگستن (الکترود مصرف نشدنی)، گاز آرگون و مانومتر کاربرد دارند. همچنین در جوشکاری CO2، استفاده از منبع قدرت، تورچ، کلاف سیم جوش و گرم کن (برای جلوگیری از یخ زدگی گاز CO2) ضروری است. در نهایت، رعایت نکات ایمنی و استفاده از ماسک، دستکش و عینک مخصوص، در تمامی این فرآیندها امری حیاتی محسوب می شود.

قبل از اینکه به بررسی ابزارها و وسایل مورد نیاز جوشکاری بپردازیم توجه داشته باشید که دوره های آموزش جوشکاری در آموزشگاه فن آموزان در انواع روش های آموزش جوشکاری آرگون و دوره های آموزش جوشکاری co2 و دیگر دوره های مرتبط با جوش و برش در حال برگزاری است. جهت مشاهده اطلاعات بیشتر روی تصویر بالا کلیک نمایید.

تجهیزات لازم برای جوشکاری برق یا الکترود دستی

وسایل مورد نیاز برای جوشکاری برق MMAW (Manual Metal Arc Welding) یا جوشکاری الکترود دستی عبارتند از:

• دستگاه جوشکاری
• الکترود
• دستگاه سنگ فرز
• صفحه سنگ
• قطعه کار
• فرچه سیمی
• دستکش
• کلاه های ماسک
• عینک سنگ زنی

دستگاه جوشکاری

دستگاه های جوشکاری قدیمی به صورت ترانس بودند که معمولا در زمان انجام کار مشکلاتی ایجاد می کردند. پس از ترانس ها، دستگاه های رکتیفایر (Rectifier) وارد بازار شدند که برخی مشکلات مربوطه را برطرف کردند اما چون این دستگاه ها قابلیت حمل و جابجایی نداشتند دستگاه های اینورتر (Inverter) به بازار آمدند. دستگاه های اینورتر سبک و قابل حمل هستند و در تمامی انواع جوش استفاده می شوند.

این دستگاه ها، قدرت حرارت مورد نیاز را فراهم می کنند و یک انبر اتصال دارند که به قطب منفی دستگاه متصل می شود. برای انجام جوش حتما باید انبر اتصال به قطعه کار وصل شود.

دستگاههای جوش یک انبر جوش یا انبر الکترود نیز دارند. برای انجام کار، الکترود روی انبر اتصال قرار می گیرد و با نزدیک کردن آن به قطعه کار، جرقه لازم زده شده و قوس لازم برای جوش به وجود می آید.

الکترود

انواع الکترود با سایز های متنوع در بازار وجود دارند. طول الکترود ها متناسب با قطر آن ها انتخاب می شود. هرچقدر ضخامت قطر الکترود بیشتر باشد، طول الکترود نیز بلند تر و هر چقدر ضخامت قطر الکترود کم تر شود، طول الکترود نیز کوتاه تر می شود. سایزبندی الکترود های موجود در بازار از سایز 2 شروع شده و تا سایزهای 2.25، 4، 6 و حتی بالاتر نیز در بازار موجود هستند.

دستگاه سنگ فرز

از دستگاه سنگ فرز برای تمیز کاری سطح قطعه کار استفاده می شود. اهمیت دستگاه سنگ فرز از این جهت است که آلوده بودن سطح کار باعث افت شدید کیفیت جوش می شود.

صفحه سنگ

صفحه سنگ ها بر روی دستگاه سنگ فرز نصب می شوند و انواع مختلفی دارند:

صفحه سنگ های برش یک میلی متری که به صفحات استیل بر معروف هستند. صفحه سنگ های سه میلی متری که صفحه برش گفته می شود و نوع سوم صفحاتی با ضخامت پنج میلی متر که به صفحات ساب معروف هستند.

قطعه کار

برای انجام فرایند جوش وجود قطعه کار ضروری است. قطعه کار را می توان به صورت T شکل بر روی هم و یا به صورت سر به سر در کنار یکدیگر گذاشت و فرایند جوش روی آنها انجام می شود.

فرچه سیمی

هنگام جوشکاری الکترود، برای جدا کردن و تمیز کردن گل جوش از سطح جوش از قسمت گل زن قرار گرفته در پشت فرچه که در تصویر بالا نیز نشان داده شده است استفاده می شود و قسمت فرچه نیز برای تمیزکاری در حین کار به کار گرفته می شود.

در زمان انجام کار رعایت نکات ایمنی بسیار ضروری است. برای رعایت جوانب احتیاط حتما موارد زیر را در نظر داشته باشید:

استفاده از کلاه ماسک و عینک

استفاده از کلاه های ماسک: کلاه های ماسک به دو صورت در بازار موجود هستند؛ حالت کلاهی که در فرایندهای طولانی مدت و با حجم بالا استفاده می شوند. و کلاه ماسکهایی که به صورت دستی هستند و درزمان تک خال زدن از آنها استفاده می شود. این نوع برای فرایندهای بلند مدت کارایی ندارند.

استفاده از عینک سنگ زنی: عینک های سنگ زنی مانع آسیب رسانی پلیسه های ایجاد شده به چشم در هنگام سنگ زنی می شوند.

معرفی تجهیزات مورد نیاز و دستگاه جوش آرگون

تجهیزات مورد نیاز جوشکاری آرگون عبارتند از:

• منبع قدرت
• تنگستن
• فلز جوش
• گاز آرگون
• مانومتر
• تورچ جوشکاری
• ماسک مخصوص
• دستکش آرگون

منبع قدرت

منبع قدرت جریان AC را به جریان DC و همچنین AC تبدیل می کند.

تنگستن

تنگستن و یا الکترود مصرف نشدنی برای ایجاد قوس الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد. تنها وظیفه تنگستن ایجاد قوس الکتریکی است.

فلز جوش

در روش آرگون از فلز جوش یا سیم جوش(Filler metal) به عنوان فلز پرکننده استفاده می شود و فلز جوش در جوش تغذیه می شود.

گاز آرگون

گاز آرگون یک گاز بی اثر است که برای محافظت از WELD METAL یا همان فلز جوش مورد نیاز است. این گاز در کپسول هایی در بازار عرضه می شود که نمونه آن را می توانید در تصویر ببینید.

مانومتر

برای بکارگیریِ درست گاز آرگون، استفاده از دستگاه مانومتر ضروری است. مانومتر سر کپسول بسته می شود؛ روی مانومتر دو عدد درجه یکی برای نسان دادن فشار داخلی کپسول و درجه دیگر نشان دهنده فشار خروجی یا دبی خروجی گازی مورد استفاده است و با ساچمه ای که داخل آن قرار گرفته، می تواند حرکت کند.

تورچ جوشکاری

تورچ جوشکاری آرگون به دو صورت وجود دارد: تورچ هوا خنک و تورچ آب خنک. تورچ آب خنک در پروژه های حجم بالا استفاده میشود.

اجزای تشکیل دهنده تورچ جوشکاری شامل موارد زیر است:

• شعله پوش یا سرامیک جوش که از جنس سرامیک است و اندازه های مختلفی را شامل می شوند.
• دنباله تورچ که این دنباله ها نیز انواع متنوعی دارند.
• الکترود مصرف نشدنی تنگستن
• سوزن گیر
• گاز پخش کن

ماسک جوشکاری

استفاده از ماسک هایی که حالت کلاهی دارند در حین جوشکاری آرگون ضروریست. در این روش نمی توان از ماسک های دستی نمی توان استفاده کرد.

دستکش آرگون

برای کار با گاز آرگون دستکش های مخصوصی استفاده می شود که در بازار به دستکش های آرگون معروف هستند و به دلیل اینکه چرمی هستند و ضخامت کم تری نسبت به سایر دستکش ها دارند، باعث می شوند هدایت سیم جوش به منطقه فلز جوش راحت تر صورت بگیرد.

اسفاده از انواع دیگر دستکش ها در طول فرآیند TIG یا Tungsten Inert Gas، عمل فیلر دهی یا سیم دهی را سخت می کند. با شرکت در دوره آموزش جوشکاری آرگون آموزشگاه فن آموران بصورت حرفه ای و عملی تمامی مهارت های این شغل را یاد بگیرید.

معرفی تجهیزات مورد نیاز جوشکاری CO2

تجهیزات مورد نیاز جوش GMAW یا MIG MAG که در بازار ایران به CO2 معروف است عبارتند از:

• منبع قدرت
• منبع تغذیه
• تورچ
• کلاف سیم جوش
• کپسول گاز
• مانومتر
• گرم کن
• دستگاه فرز
• ماسک، دستکش و عینک مخصوص

منبع قدرت (دستگاه)

منبع قدرت جریان AC را به جریان DC تبدیل می کند. دستگاههای co2، به کمک رکتیفایر (Rectifier) جریان متناوب AC ورودی را دریافت و به جریان مستقیم DC تغییر می دهد. دوره های آموزش جوشکاری Co2 در کارگاههای مجهزِ آموزشگاه فن آموزان بصورت عملی در حال برگزاری است.

منبع تغذیه

منبع تغذیه با استفاده از گان و یا تورچ، سیم جوش را به محل جوش هدایت می کند. قطعات داخل تورچ از یک شعله پوش، یک نازل و یک گاز پخش کن تشکیل شده است. در تصویر زیر تورچ و قطعات قرار گرفته بر روی آن را می توانید مشاهده نمایید.

وظیفه نازل، هدایت سیم جوش به محل جوش و اتصال جریان الکتریسیته است. گاز پخش کن نیز گازی که از طریق کپسول به داخل دستگاه جوش هدایت می شود را به محل جوش انتقال می دهد.

تورچ

تورچ ها در دو نوع تورچ های آب خنک و تورچ های هوا خنک وجود دارند.

در تصویر زیر تورچ آب خنک را مشاهده نمایید. زمانی که حجم جوشکاری زیاد باشد از تورچ های آب خنک استفاده می شود. سیستم خنک کننده در این تورچ ها با هدایت مداوم آب به داخل تورچ و تا سر نازل تورچ در حین عملیات جوشکاری، عمل خنک کاری را انجام می دهند.

کلاف سیم جوش

سیم جوش و یا کلاف جوشکاری از دیگر تجهیزات مورد نیاز است. گاز مورد نیاز برای انجام جوش توسط غلتک های موجود در منبع تغذیه، به محل جوش هدایت می شود و از طریق نازل تورچ قابل استفاده است. این غلتک ها همانطور که در تصویر مشخص هستند دارای نمره بندی هستند و اندازه آن ها با توجه به ضخامت سیم جوش تعیین می شوند.

می توان غلتک های موجود در منبع تغذیه را خارج و تعویض نمود.

کپسول گاز

برای محافظت از فلز متال، استفاده از کپسولی که حاوی گاز باشد مورد نیاز است. گاز همیشه به وسیله کپسول در کنار دستگاه جوش قرار می گیرد. میزان گازی که در این کپسول ها موجود است بین 0 تا 2500 پی اس آی (PSI) است. معمولا مقدار گاز با توجه به نوع کار و نوع تورچ مورد استفاده، بین 15 تا 25 PSI تنظیم می شود.

این کپسول ها با هر نوع گازی که پر شده باشند، رنگ مخصوص به خود را دارند. در این جا به دلیل اینکه کپسول مورد استفاده از گاز CO2خالص پر شده است دارای رنگ سبز است.

مانومتر

برای تقلیل فشار گاز حتما باید از مانومتر استفاده شود. طریقه استفاده از مانومتر به این صورت است که مانومتر را بر روی کپسول گاز بسته می شود. بر روی مانومتر دو عقربه نشانگر وجود دارد که عقربه سمت چپ فشار داخلی کپسول را نشان می دهد و عقربه سمت راست مانومتر نیز نشان دهنده دبی یا خروجی گاز است.

گرم کن

گاز CO2 ماهیت سردی دارد و اگر به تنهایی استفاده شود ممکن است بعد از باز شدن کپسول گاز و در زمان عبور از بخش های باریک مانند عبور از میل مانومتر، دچار یخ زدگی شود و یا باعث ایجاد رسوب در تورچ شود. بنابراین اگر تصمیم دارید از گاز CO2 به صورت تنها استفاده کنید، حتما باید از گرم کن استفاده کنید تا از مشکلات احتمالی جلوگیری نمایید. تصویر گرم کن را در عکس بالا می توانید مشاهده کنید.

دستگاه فرز

برای تمیز کاری سطح قطعه، استفاده از دستگاه فرز مینی سنگ ضروری است تا با استفاده از آن هر نوع آلودگی را از روی سطح قطعه کار پاک کنید.

نکته مهم:

در هنگام کار حتما از ماسک، دستکش و عینک مخصوص استفاده کنید. برای فرایندهای طولانی حتما از ماسک های کلاهی و چند خال جوش و فرایندهای کوتاه مدت، از ماسک های دستی استفاده نمایید.

آموزشگاه فن آموزان در دپارتمان های آموزشی خود، دوره های تخصصی ویژه بازار کار را بصورت عملی برگزار می کند. از جمله دوره های آموزشی پرطرفدار و پردرآمد که در این مرکز آموزشی ارائه می شود می توان به دوره های آموزش مکانیک خودرو و دوره آموزش کارشناسی خودرو در دپارتمان صنایع خودرو، دوره های آموزش تعمیرات موبایل و آموزش تعمیرات پکیج در دپارتمان تعمیرات، دوره های آموزش بازرسی جوش در دپارتمان جوش و برش و بیش از دویست دوره دیگر در دپارتمان های مختلف اشاره کرد.

دریافت مشاوره رایگان

برای شروع یادگیری تردید دارید؟

جهت دریافت مشاوره رایگان شماره موبایل خود را وارد کنید.

شماره تماسدریافت مشاوره