انواع حافظه در روتر سیسکو و بررسی عملکرد آنها

روترها برای انجام وظایف خود به انواع مختلفی از حافظه‌ نیاز دارند که هر کدام وظیفه‌ ی خاصی را بر عهده دارند. اما آیا می‌ دانید روترهای سیسکو از چه نوع حافظه‌ هایی استفاده می‌ کنند و هر کدام چه نقشی در عملکرد کلی روتر دارند؟

سیسکو یکی از معتبرترین و پیشروترین برندها در زمینه تولید تجهیزات شبکه است که محصولاتی با کیفیت، دوام و کارایی بالا را در حوزه شبکه ارائه می دهد. از جمله پرکاربردترین تجهیزات شبکه این برند، روترهای سیسکو هستند که یکی از ملزومات اصلی شبکه های مدرن شناخته می شوند. این دستگاه ها فراتر از یک روتر معمولی بوده و کامپیوترهای تخصصی هستند که با یک سیستم عامل سفارشی به نام IOS (Internetwork Operating System) کار می کنند.

این روتر ها برای اجرای وظایف پیچیده مسیریابی و مدیریت شبکه بهینه سازی شده اند و عملکرد صحیح و پایدار این دستگاه های پیچیده، بیش از هر چیز به معماری داخلی و اجزای سخت افزاری، به ویژه حافظه های آن ها وابسته است.

برخلاف کامپیوترهای شخصی که عمدتاً به هارد دیسک برای ذخیره سازی تکیه دارند، روترهای سیسکو از چندین نوع حافظه مجزا استفاده می کنند که هرکدام وظیفه ای حیاتی و منحصربه فرد را بر عهده دارند. درک تفاوت ها و تعاملات بین این حافظه ها نه تنها برای موفقیت در آزمون های معتبر مانند CCNA ضروری است، بلکه یک دانش بنیادین برای هر مدیر و مهندس شبکه محسوب می شود.

در این مقاله به بررسی جامع انواع حافظه در روتر های سیسکو می پردازیم؛ سپس عملکرد هر یک را تشریح کرده و در نهایت، تعامل و مقایسه آن ها را در فرآیند بوت و عملکرد روزمره روتر تحلیل می کنیم. همراه ما باشید!

اگر به مباحث شبکه و امنیت شبکه علاقه مند هستید میتوانید در دوره آموزش سیسکو که به صورت صفر تا صد و کاملاً عملی و تخصصی در آموزشگاه فن آموزان برگزار میشود شرکت کرده و مدرک فنی حرفه ای آن را دریافت کنید. جهت مشاهده جزئیات و شرایط این دوره روی تصویر زیر کلیک کنید و یا با آموزشگاه تماس حاصل فرمایید.

انواع حافظه در روتر سیسکو

• RAM رم یا Random Access Memory
• NV-RAM یا Non-Volatile Random Access Memory
• Flash فلش یا Flash Memory
• ROM رام یا Read Only Memory

حافظه RAM روتر سیسکو

حافظه دسترسی تصادفی یا RAM، که در دستگاه های سیسکو اغلب با نام DRAM (Dynamic Random Access Memory) شناخته می شود، فضای کاری اصلی و موقت روتر است. این حافظه شباهت زیادی به RAM در کامپیوترهای شخصی دارد؛ یعنی یک حافظه فرّار (Volatile) است.

این ویژگی به آن معناست که تمام اطلاعات ذخیره شده در RAM به محض قطع برق یا راه اندازی مجدد (Reboot) دستگاه، به طور کامل از بین می روند. با وجود این ماهیت موقتی،RAM به دلیل سرعت بسیار بالای خواندن و نوشتن، برای پردازش های بلادرنگ و عملیات جاری روتر ضروری است.

برخلاف کامپیوترهای مدرن که در صورت کمبود حافظه می توانند از بخشی از فضای ذخیره سازی (مانند هارد دیسک) به عنوان حافظه مجازی استفاده کنند، روترها چنین قابلیتی ندارند. این بدان معناست که میزان RAM در یک روتر کاملاً ثابت و محدود است و اگر تمام حافظه مصرف شود، دستگاه دیگر قادر به پردازش درخواست های جدید نخواهد بود که این امر می تواند منجر به ریبوت شدن و اختلال در عملکرد آن شود.

چه داده هایی بر روی حافظه RAM روتر سیسکو ذخیره می شوند؟

RAM به عنوان مرکز فرماندهی فعال روتر عمل می کند و میزبان اطلاعاتی است که دستگاه برای انجام وظایف لحظه ای خود به آن ها نیاز دارد. مهم ترین داده هایی که در RAM ذخیره می شوند عبارتند از:

داده های مربوط به سیستم عامل در حال اجرا (Cisco IOS)

پس از روشن شدن روتر، ایمیج فشرده IOS از حافظه Flash به RAM منتقل شده و در آنجا از حالت فشرده خارج و اجرا می شود.

داده های پیکربندی در حال اجرا (Running Configuration)

هنگامی که یک مدیر شبکه از طریق رابط خط فرمان (CLI) دستوری را برای پیکربندی روتر وارد می کند، این تغییرات مستقیماً در RAM اعمال شده و در فایلی به نام running-config ذخیره می شوند. این فایل شامل تمام تنظیمات فعلی است که عملکرد روتر را کنترل می کند و هر تغییری در آن بلافاصله بر عملکرد دستگاه تأثیر می گذارد. برای مشاهده این پیکربندی می توان از دستور show running-config استفاده کرد.

اطلاعات موجود در جداول مسیریابی (Routing Tables)

یکی از حیاتی ترین وظایف روتر، تصمیم گیری برای انتخاب بهترین مسیر جهت ارسال بسته های داده است. این تصمیمات بر اساس اطلاعات موجود در جدول مسیریابی گرفته می شود که در RAM نگهداری می شود. این جدول به صورت پویا توسط پروتکل های مسیریابی به روزرسانی می شود.

داده های کش ARP (ARP Cache)

پروتکل تفکیک آدرس (ARP) برای نگاشت آدرس های IP به آدرس های MAC استفاده می شود. این نگاشت ها در حافظه کش ARP که در RAM قرار دارد، ذخیره می شوند تا روتر بتواند بسته ها را در شبکه محلی به درستی ارسال کند.

بافرهای بسته های داده (Packet Buffering)

زمانی که بسته های داده به اینترفیس های روتر وارد می شوند، قبل از پردازش و ارسال به مقصد، به طور موقت در بافرهایی در RAM ذخیره می شوند. این فرآیند که به آن صف بندی (Queuing) نیز گفته می شود، به مدیریت ترافیک و جلوگیری از دست رفتن بسته ها در زمان ازدحام شبکه کمک می کند.

نکته مهم: در بسیاری از روترهای سیسکو،RAM به دو بخش اصلی حافظه پردازنده اصلی (Main Processor Memory) و حافظه ورودی/خروجی اشتراکی (Shared I/O Memory) تقسیم می شود تا عملکرد بهینه تری داشته باشد. حافظه پردازنده اصلی برای ذخیره سازی داده های حیاتی سیستم مانند running-config، جداول مسیریابی و کش ARP استفاده می شود، در حالی که حافظه I/O به عنوان یک مکان بافر برای ذخیره سازی موقت بسته ها عمل می کند. این تقسیم بندی تضمین می کند که فرآیندهای حیاتی سیستم از ترافیک سنگین بسته ها تأثیر منفی نپذیرند.

حجم حافظهRAM روتر های سیسکو چقدر است؟

میزان RAM مورد نیاز یک روتر به عوامل مختلفی مانند حجم IOS، اندازه و پیچیدگی جداول مسیریابی و تعداد سرویس های فعال آن بستگی دارد. روترهای کوچکتر ممکن است با 12 تا 16 مگابایت RAM کار کنند، در حالی که روترهای بزرگتر و سازمانی به 32، 64 مگابایت یا حتی مقادیر بسیار بیش تری نیاز دارند.

حجم RAM در یک روتر مستقیماً بر عملکرد و مقیاس پذیری آن تأثیر می گذارد. یک روتر با RAM ناکافی ممکن است در پردازش جداول مسیریابی بزرگ یا مدیریت حجم بالای ترافیک دچار مشکل شود. به همین دلیل، امکان ارتقاء RAM در بسیاری از مدل های روتر سیسکو وجود دارد. این ارتقاء معمولاً با افزودن یا تعویض ماژول های حافظه (مانند SIMM،DIMM یا SO-DIMM) انجام می شود.

حافظه NVRAM روتر سیسکو

حافظه دسترسی تصادفی غیرفرّار یا NVRAM، یک حافظه کوچک اما بسیار حیاتی است که نقش بسیار مهمی در پایداری و بازیابی تنظیمات روتر ایفا می کند. همچنینNVRAM همانطور که از نام آن پیدا است، نوعی حافظه RAM است که اطلاعات ذخیره شده در آن با خاموش یا ری استارت شدن روتر نیز، پاک نمی شود. این ویژگی تضمین می کند که پس از هر بار راه اندازی مجدد، روتر با همان تنظیماتی که شما ذخیره کرده اید، شروع به کار کند.

تنها وظیفه اصلی NVRAM، ذخیره سازی فایل پیکربندی راه اندازی (startup-config) است و فایل ذخیره شده در این حافظه، نسخه دائمیrunning-config است. هنگامی که مدیر شبکه تغییرات مورد نظر خود را در running-config (که در RAM قرار دارد) اعمال و آزمایش می کند، باید این تنظیمات را به NVRAM منتقل کند تا تغییرات ایجاد شده دائمی شوند. این کار با دستوراتی مانندcopy running-config startup-config یا دستور کوتاه ترwrite memory (کهwr مخفف آن است) انجام می شود.

اگر این مرحله ذخیره سازی انجام نشود، تمام تغییرات پیکربندی با اولین راه اندازی مجدد روتر از بین خواهند رفت. بنابراین، NVRAM تضمین می کند که روتر پس از هر بار روشن شدن، با تنظیمات صحیح و مورد نظر مدیر شبکه راه اندازی شود.

برای مشاهده محتویات این حافظه از دستور show startup-config استفاده می شود. همچنین می توان محتوای NVRAM را با دستوراتی مانند write erase یا erase startup-config پاک کرد.

حجم حافظه NVRAM روتر های سیسکو چقدر است؟

حجم NVRAM معمولاً بسیار کمتر از سایر حافظه ها است. برای مثال، این حافظه در روترهای سری 1600 تنها 8 کیلوبایت و در روترهای سری 2500، تنها 32 کیلوبایت است. این حجم کم به این دلیل است که NVRAM فقط برای ذخیره متن پیکربندی طراحی شده و نیازی به فضای زیاد ندارد.

حافظه Flash روتر سیسکو

حافظه Flash یک نوع حافظه غیرفرّار و قابل بازنویسی است که می توان آن را معادل هارد دیسک در یک کامپیوتر شخصی در نظر گرفت. این حافظه که از نظر فنی EPROM (Erasable Programmable Read-Only Memory) یا EEPROM (Electrically EPROM) نامیده می شود، محل اصلی ذخیره سازی دائمی سیستم عامل روتر یا همان IOS است و برای ذخیره سازی دائمی فایل های بزرگ و حیاتی سیستم به کار می رود. اطلاعات ذخیره شده در Flash حتی پس از خاموش شدن دستگاه نیز حفظ می شوند. محل قرار گرفتن حافظه Flash در داخل روتر سیسکو در تصویر زیر نشان داده شده است:

در واقع مهم ترین وظیفه حافظه Flash، نگهداری از فایل ایمیج سیستم عامل روتر (IOS) است. IOS نیز نرم افزاری است که تمام قابلیت های مسیریابی، سوئیچینگ، امنیتی و مدیریتی دستگاه را فراهم می کند. هنگامی که روتر روشن می شود، برنامه بوت استرپ (که در ROM قرار دارد) این فایل IOS را از حافظه Flash پیدا کرده و برای اجرا در RAM بارگذاری می کند. ایمیج IOS معمولاً به صورت فشرده در Flash ذخیره می شود و در حین بارگذاری در RAM، از حالت فشرده خارج می شود. این فرآیند با نمایش مجموعه ای از علامت های# در کنسول قابل مشاهده است.

یکی از بزرگ ترین مزایای استفاده از Flash برای ذخیره IOS، قابلیت ارتقاء آسان نرم افزار است. مدیران شبکه می توانند نسخه های جدیدتر IOS را دانلود کرده و روی حافظه Flash کپی کنند تا از ویژگی های جدید یا اصلاحات امنیتی بهره مند شوند، بدون اینکه نیاز به تعویض قطعه سخت افزاری داشته باشند.

همچنین از حافظه Flash می توان برای ذخیره سازی فایل های دیگر مانند نسخه های پشتیبان از پیکربندی (startup-config)، لاگ های سیستم، لایسنس ها، فایل های وب برای مدیریت گرافیکی روتر و یا هر فایل دیگری که نیاز به ذخیره سازی بلندمدت دارد نیز استفاده کرد. برای مشاهده فایل های موجود در Flash، می توان از دستورshow flash استفاده کرد.

در روترهای قدیمی تر، حافظه فلش به صورت چیپ های SIMM بر روی برد اصلی نصب می شد. اما در اکثر روترهای مدرن سیسکو (مانند سری های 1800، 1900، 2800 و 2900)، از کارت های Compact Flash (CF) استفاده می شود. این کارت ها به راحتی از بیرون دستگاه قابل تعویض و ارتقا هستند، که این امر فرآیند مدیریت و نگهداری روتر را بسیار ساده تر می کند. سیسکو همواره تأکید دارد که برای جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند از دست رفتن اطلاعات یا crash کردن روتر، حتماً از کارت های CF اورجینال خود شرکت استفاده شود.

حجم حافظه Flash روتر های سیسکو چقدر است؟

ظرفیت حافظه Flash بسته به مدل روتر متفاوت است و از چند مگابایت در مدل های قدیمی تر (مانند 4 تا 16 مگابایت در سری 2500) تا چندین گیگابایت در دستگاه های مدرن متغیر است. برای مثال، در روترهای کوچکتر مانند سری 1600، حجم آن حدود 4 مگابایت است، در حالی که در مدل های جدیدتر و پیشرفته تر، این فضا به میزان قابل توجهی بیشتر است.

هنگام ارتقاء IOS، باید اطمینان حاصل کرد که حافظه Flash فضای کافی برای نگهداری ایمیج جدید را داشته باشد. البته در برخی روترها، امکان افزایش ظرفیت Flash با افزودن ماژول های حافظه (مانند SIMM یا کارت PCMCIA) نیز وجود دارد.

حافظه ROM روتر سیسکو

حافظه فقط خواندنی یا ROM، یک حافظه غیرفرّار است که حاوی دستورالعمل های بنیادین و دائمی برای راه اندازی روتر است. این حافظه به صورت یک چیپست بر روی برد اصلی روتر قرار گرفته است و محتویات آن توسط کاربر قابل تغییر یا پاک سازی نیست؛ به همین دلیل به آن حافظه فقط خواندنی می گویند. این حافظه مشابه بایوس (BIOS) در کامپیوترهای شخصی عمل می کند.

در واقع بدون ROM، روتر قادر به شروع فرآیند بوت و بارگذاری سیستم عامل خود نخواهد بود. به طور کلی می توان گفت که بوت اولیه سیستم عامل IOSروتر سیسکو به صورت زیر است:

وظایف حافظه ROM روتر سیسکو

در واقع ROM شامل چندین برنامه حیاتی است که در مراحل اولیه بوت شدن روتر اجرا می شوند:

راه اندازی برنامه POST (Power-On Self-Test)

اولین برنامه ای که پس از روشن شدن روتر اجرا می شود، POST است. این برنامه یک سری تست های تشخیصی برای بررسی سلامت قطعات سخت افزاری اصلی مانند CPU، RAM، و اینترفیس ها انجام می دهد. اگر مشکلی جدی شناسایی شود، فرآیند بوت متوقف شده و یک پیام خطا نمایش داده می شود.

راه اندازی برنامه برنامه بوت استرپ (Bootstrap Program)

این برنامه که به آن Boot Loader نیز گفته می شود، وظیفه اصلی راه اندازی روتر را بر عهده دارد. در واقع پس از اتمام موفقیت آمیز POST، برنامه بوت استرپ اجرا می شود. وظیفه اصلی این برنامه، پیدا کردن و بارگذاری ایمیج کامل IOS است. بوت استرپ مانند یک راهنمای اولیه عمل می کند که به روتر می گوید سیستم عامل اصلی را از کجا پیدا کند.

راه اندازی Mini-IOS (RxBoot)

در ROM یک نسخه بسیار کوچک و محدود از IOS به نام Mini-IOS یا RxBoot نیز ذخیره شده است. این نسخه زمانی استفاده می شود که بوت استرپ نتواند یک ایمیج IOS معتبر را در حافظه Flash پیدا کند (مثلاً به دلیل حذف شدن یا خراب شدن فایل). این IOS حداقلی به مدیر شبکه اجازه می دهد تا به روتر دسترسی پیدا کرده، رابط ها را فعال یا غیرفعال کند و یک IOS کامل را روی حافظه Flash کپی نماید.

راه اندازی سیستم عامل ROM Monitor (ROMMON)

این یک حالت تشخیصی و بازیابی ویژه است که برای عیب یابی های سطح پایین استفاده می شود. در واقع ROM Monitor یک سیستم عامل کوچک و حداقلی است که در مواقع اضطراری به کمک مدیر شبکه می آید. یعنی اگر روتر نتواند ایمیج کامل IOS را از حافظه Flash پیدا کند یا اگر فرآیند بوت به صورت دستی متوقف شود، روتر وارد حالت ROMMON می شود. در این محیط، مدیر شبکه می تواند کارهای مدیریتی محدودی مانند بازیابی رمز عبور فراموش شده، بارگذاری یک IOS جدید از طریق یک منبع خارجی یا انجام تست های تشخیصی اولیه را انجام دهد.

حجم حافظه ROM روتر های سیسکو چقدر است؟

حافظه ROM در روترهای سیسکو معمولاً حجم بسیار کمی دارد، زیرا وظیفه آن ذخیره سازی دستورالعمل های بنیادین برای راه اندازی و بازیابی دستگاه است و نه فایل های حجیم مانند سیستم عامل کامل. برای مثال، در روترهای قدیمی تر سری 2500 سیسکو، حجم این حافظه به طور مشخص 2 مگابایت بوده است.

در روترهای جدیدتر، اگرچه ممکن است این مقدار متفاوت باشد، اما همچنان در مقایسه با حافظه های دیگر مانند Flash یا RAM که به ترتیب میزبان سیستم عامل و داده های در حال اجرا هستند، بسیار کوچک باقی می ماند. همچنین برخلاف سایر حافظه ها که قابلیت ارتقاء دارند، محتوای ROM در کارخانه روی چیپست نوشته می شود و ارتقاء آن نیازمند تعویض فیزیکی چیپست است که البته این کار به ندرت انجام می شود.

مقایسه جامع انواع حافظه روتر سیسکو

روترهای سیسکو برای عملکرد صحیح و پایدار به مجموعه ای از حافظه های تخصصی متکی هستند که هر یک وظیفه ای منحصربه فرد بر عهده دارند. تفاوت اصلی این حافظه ها در فرّار بودن و نقش آن ها در فرآیند بوت و عملکرد دستگاه روتر است.

حافظه RAM یا DRAM، به عنوان فضای کاری اصلی و موقت روتر، کاملاً فرّار است؛ یعنی با قطع برق، تمام محتویات آن از جمله پیکربندی در حال اجرا، جداول مسیریابی و کش ARP پاک می شود. در مقابل، سه نوع حافظه دیگر یعنی ROM،NVRAM و Flash، غیرفرّار هستند و اطلاعات خود را پس از خاموش شدن دستگاه حفظ می کنند. این تمایز اساسی، دلیل اصلی وجود چندین نوع حافظه است.

حافظه های غیرفرّار نیز تفاوت های عملکردی مهمی با یکدیگر دارند. حافظه ROM، بنیادی ترین لایه حافظه است که دستورالعمل های اولیه بوت (مانند POST و برنامه بوت استرپ) را در خود جای داده و توسط کاربر قابل تغییر نیست. از سوی دیگر، حافظه Flash که معادل هارد دیسک در کامپیوتر است، برای ذخیره سازی فایل سیستم عامل (IOS) و سایر فایل های بزرگ استفاده می شود و قابلیت بازنویسی و ارتقاء دارد.

حافظه NVRAM نیز با اینکه غیرفرّار است، وظیفه ای بسیار خاص و محدود ذخیره سازی فایل پیکربندی راه اندازی (startup-config) را دارد. بنابراین، در حالی که ROM بوت اولیه را مدیریت می کند،Flash سیستم عامل را نگهداری کرده و NVRAM تضمین می کند که تنظیمات دلخواه مدیر شبکه پس از هر بار راه اندازی مجدد، از روی آن خوانده شده و در RAM بارگذاری شود.

در نهایت، تعامل هماهنگ این چهار حافظه، فرآیند کامل راه اندازی و عملکرد یک روتر را شکل می دهد که جزییات بیش تر مربوط به این فرآیند در بخش بعدی توضیح داده شده است. برای درک بهتر تفاوت ها، جدول زیر خلاصه ای از ویژگی های کلیدی هر نوع حافظه را ارائه می دهد:

فرآیند راه اندازی روتر سیسکو

فرآیند راه اندازی یک روتر سیسکو، نمونه ای عالی از همکاری و تعامل بین چهار نوع حافظه است. این فرآیند به ترتیب زیر انجام می شود:

با روشن شدن دستگاه، CPU ابتدا کدهای موجود در ROM را اجرا می کند و فرآیند با به کار گرفتن حافظه ROM برای تست سخت افزار توسط برنامه POSTآغاز می شود. سپس، برنامه بوت استرپ از ROM، سیستم عامل (IOS) را از حافظه Flash پیدا کرده و در RAM بارگذاری می کند. پس از بارگذاری IOS، روتر به سراغ NVRAM رفته و فایل startup-config را در RAM کپی می کند تا به running-config تبدیل شود.

اگر در این مرحله، روتر نتواند فایل startup-config را در NVRAM پیدا کند، وارد حالت Setup Mode می شود و از کاربر می خواهد تا پیکربندی اولیه را به صورت تعاملی انجام دهد.

در این مرحله، روتر به طور کامل راه اندازی شده، آماده پردازش ترافیک شبکه است و با استفاده از اطلاعات موجود در RAM به فعالیت می پردازد و هرگونه تغییر جدید نیز ابتدا در RAM اعمال می شود. همچنین برای دائمی کردن این تغییرات نیز، مدیر شبکه باید به صورت دستی محتویات RAM را در NVRAM ذخیره کند.

این تقسیم وظایف دقیق بین حافظه های سریع و موقت RAM و حافظه های کندتر اما دائمی ROM، NVRAM و Flash عملکرد بهینه، پایداری و قابلیت اطمینان بالای روترهای سیسکو را تضمین می کند.

نتیجه گیری

روترهای سیسکو با تکیه بر یک معماری حافظه هوشمندانه و چندلایه، پایداری و عملکرد بالای خود را تضمین می کنند که در این معماری، هر یک از چهار حافظه اصلی ROM، Flash، NVRAM و RAMنقشی حیاتی و غیرقابل جایگزین را ایفا می کنند.

RAM به عنوان فضای کاری پویا،NVRAM به عنوان حافظه دائمی تنظیمات،Flash به عنوان محل ذخیره سازی سیستم عامل وROM به عنوان راه اندازی کننده اولیه روتر، همگی اجزای یک سیستم هماهنگ هستند. در واقع این هماهنگی دقیق بین حافظه های مختلف است که روترهای سیسکو را به ابزارهایی قابل اعتماد و کارآمد در دنیای پیچیده شبکه های امروزی تبدیل کرده است.

درک عمیق از انواع حافظه در روترهای سیسکو و نقش های متمایز آن ها، یک مهارت بنیادین برای هر متخصص شبکه است. این دانش نه تنها در پیکربندی و مدیریت روزمره دستگاه ها کاربرد دارد، بلکه در لحظات بحرانی مانند عیب یابی مشکلات راه اندازی، بازیابی رمز عبور یا برنامه ریزی برای ارتقاء سیستم عامل، ارزشی دوچندان پیدا می کند. بنابراین تسلط بر این مفاهیم، گامی بزرگ در جهت تبدیل شدن به یک مدیر شبکه حرفه ای و کارآمد است.

مطلبی که که با عنوان " انواع حافظه در روتر سیسکو " خواندید حاصل تلاش تیم تحریریه دپارتمان فناوری اطلاعات آموزشگاه فنی و حرفه ای فن آموزان بود که دوره هایی از جمله آموزش میکروتیک ، دوره های تخصصی آموزش سیسکو در گریدهای مختلف، آموزش ICDL ، دوره های نرم افزار چون آموزش فتوشاپ و … را با بهترین اساتید همراه با مدرک فنی حرفه ای برگزار میکند.

دریافت مشاوره رایگان

برای شروع یادگیری تردید دارید؟

جهت دریافت مشاوره رایگان شماره موبایل خود را وارد کنید.

شماره تماسدریافت مشاوره