نحوه تعمیرات کولر گازی

نحوه تعمیرات کولر گازی

کولر گازی از جمله وسایل برقی است که در برخی از مناطق جهان بالاخص مناطق حارّه­ای بشدت مورد استقبال قرار گرفته است. بدون استفاده از کولر ، تحمل دمای زیاد در فصول گرم سال دشوار بنظر میرسد. علیرغم عملکرد بظاهر یکسان کولرهای آبی و گازی ، راندمان در دستگاه بهیچ وجه قابل قیاس نیست زیرا کولر آبی در راستای خنک کنندگی محیط ، رطوبت را بشدت افزایش میدهد و این امر بتدریج سلامت انسان را تحدید نموده و منشاء بروز برخی از بیماریهای مفاصل استخوانی می شود. اصولا بهمین دلیل در مناطق مرطوب ، استفاده از کولر آبی عملا غیر ممکن است. کاهش دما و خنک کنندگی محیط توسط کولر گازی کیفیت بسیار مطلوبی دارد و اگر تفاوت قیمت آن نسبت به کولر آبی فاکتور تعیین کننده ای نبود ، کاربرد کولرهای آبی تا حدود بسیار زیادی محدود میشد.

1 – 18 – ساختمان کولرهای گازی

کولرهای گازی ، همچون بسیاری از وسایل برقی ، دارای دو جزء اساسی است:

اجزاء مکانیکی و اجزاء الکتریکی.

از آنجا که عناصر تشکیل دهنده کولر گازی شباهت بسیار زیادی به اجزاء بکار رفته در یخچال دارد ، از توضیح اجمالی آنها صرفنظر شده و صرفاً به ساختمان و عملکرد هر یک اشاره ای شده است. جهت آشنایی بیشتر می توانید به مبحث یخچالهای خانگی (فصل پانزده) رجوع نمائید.

1 – ۱ – 18 – اجزاء مکانیکی کولر گازی

منظور از اجزاء مکانیکی  ، قطعاتی است که کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا با ایجاد مسیر حرکت گاز ، سرما سازی را بوجود آورند. بدیهی است بروز عیب در هریک از قطعات مذکور ، تولید سرما در کولر را شدیداً تحت تأثیر قرار میدهد. این عناصر به اختصار عبارتند از:

1 -کمپرسورکولر

کمپرسور کولر نیز دو جزء مکانیکی و الکتریکی دارد. به قسمت الکتریکی آن موتور گفته می شود ولی ترکیب الکترو موتور با سایر اجزاء ، کمپرسور را بوجود می آورد. کمپرسورهای متداول در کولر گازی به دو شکل طراحی و ساخته می شوند.

یک نوع از این کمپرسورها (شکل ۱-۱۸) به نوع دورانی (رتوری) مشهور است. با اتصال برق به موتور الکتریکی کمپرسور ، روتور به دوران در آمده به واسطه حالت خاصی که دارد ، گاز را از مسیر برگشت (پس از سرماسازی) مکیده و با فشار ، وارد مسیر رفت می کند. به این ترتیب عمل تولید سرما در کولر مداوماً ادامه خواهد داشت.

نوع دیگر کمپرسور رایج در کولرهای گازی ، نوع پیستونی است که شباهت بسیار زیادی به موتورهای پیستونی به کار رفته در اتومبیل دارد. با این تفاوت که نیروی محرکه پیستون در اتومبیل ، احتراق بنزین است اما در کمپرسور کولرگازی این نیرو توسط انرژی الکتریکی حاصل می شود (شکل 2- 18 ).

نحوه تعمیرات کولر گازی

شکل ۱-۱۸: کمپرسور دورانی (رتوری)                                 شکل ۲-۱۸: کمپرسور پیستونی

۲- کندانسور (رادیاتور):

گاز سرماساز در کمپرسور تحت فشار قرار میگیرد تا بتواند مسیر گردش خود را در مجموعه مکانیکی کولر پشت سر نهد. افزایش دمای گاز پس از کمپرسور ، امری بدیهی است و اگر این دما به شکلی از آن سلب نشود ، سرماسازی کیفیت مطلوبی نخواهد داشت. به همین منظور قبل از وارد شدن گاز تحت فشار قرار گرفته در مسیر مکانیکی کولر ، آن را از کندانسور عبور میدهند و چون این قسمت از کولر تحت فشار هوایی است که از چرخش پروانه فن حاصل می شود ، مقدار زیادی از دمای گاز کاسته خواهد شد.

٣- فیلتر (درایر):

گاز سرماساز پس از کندانسور و کاهش نسبی دما از درایر عبور می کند تا جرمهای داخلی لوله های کندانسور و رطوبت گاز به طور کامل از آن جدا شود و گاز خالص و خشک وارد مسیر سرماسازی شود.

۴- اواپریتور

اواپریتور کولرگازی با اواپریتور یخچال تا حدود زیادی متفاوت است. زیرا در یخچال ، اواپریتور محل تولید یخ و انجماد مواد غذایی است در حالی که اواپریتور کولرگازی ، محیطی بسیار سرد ، در مسیر گردش گاز است. معمولاً لوله های اواپریتور را در عموم وسایل سرماساز از آلومینیوم می سازند تا انتقال سرما در آن به سهولت انجام شود. گاز سرماساز با رسیدن به این قسمت از کولرگازی ، به حالت تبخیر در آمده و تولید سرما می کند و هوای متراکم به وجود آمده توسط چرخش پروانه فن ، سرمای حاصله را به سمت خارج از کولر گسیل می دارد و به این ترتیب پس از مدتی دمای محیط کاهش یافته و خنک می شود.

۵ – پروانه های کولرگازی

کولرهای گازی به طور عموم دارای دو پروانه هستند که بر روی شافت موتور سوار شده اند. پروانه اواپریتور از مجرای ورودی ، هوا را مکیده و با فشار روانه لوله های سرد آلومینیومی اواپریتور می کند تا سرمای کولر وارد محیط شود. پروانه کندانسور عمل مشابه را در جهتی عکس انجام می دهد. یعنی با مکش هوا از مسیر ورودی ، آن را با فشار به سمت کندانسور روانه می کند تا اندکی از دمای گاز تحت فشار قرار گرفته (که با ورود به کندانسور موجب ازدیاد دمای آن شده) کاسته شود. طبیعی است که هوای دمیده شده به کندانسور ، پس از آن بسیار گرم خواهد بود. این هوا به سمت بیرون از محیط منزل و یا اداره روانه می شود.

۶- لوله کاپیلاری (لوله مویی)

این لوله که طول و قطر آن متناسب با قدرت کولر متفاوت است ، وظیفه تبدیل گاز به حالت مایع و حمل آن تا ابتدای اواپریتور را بر عهده دارد. لوله مویی عموماً از جس مس ساخته می شود. این لوله حد فاصل بین خروجی درایر تا ابتدای اواپریتور قرار دارد.

۷- سینی زیر کولر

در مواردی که شارژ گاز سرماساز در کولر بیش از مقدار لازم صورت گرفته و یا دمای ترموستات با گرمای محیط تناسب نداشته باشد و… بر روی لوله های آلومینیومی اواپریتور ، ذرات یخ ایجاد شده و در زمان استراحت کولر (زمان اتومات ترموستات) ، براثر ازدیاد دما ذوب میشوند.

آب ایجاد شده از ذوب برفکهای اواپریتور بر روی سینی ریخته می شود. در قسمتی از سینی کولر ، محل خروج آب مذکور تعبیه شده است.

معمولاً سینی زیر کولر را رنگ می زنند تا در برابر فرسایش ناشی از شرایط جوی از مقاومت بیشتری برخوردار باشد. توسط یک شیلنگ ، آب سینی را به خارج از کولر هدایت می کنند.

محل خروج آب داخل سینی

شکل ۳-۱۸: محل خروج آب داخل سینی

۸- خروجی هوای سرد و فیلتر مربوطه

در اکثر کولرهای گازی ، هوای سرد از قسمت جلوی کولر خارج می شود و جهت جلوگیری از ورود ذرات غبار به داخل مسير ، هوای سرد را از یک فیلتر اسفنجی عبور می دهند (شکل ۴-۱۸).

خروجی هوا و فیلتر مربوطه

شکل ۴-۱۸ : خروجی هوا و فیلتر مربوطه

شکل ۵-۱۸

2 – ۱ – 18 – اجزای الکتریکی کولر گازی

عناصر الکتریکی کولرهای گازی عبارتند از موتور الکتریکی – رله – اورلود – ترموستات – موتور فن – کلید چند حالته (مختص موتور فن)- لامپ خبر – خازن راه انداز – کلید اصلی کولر.

از آنجا که اکثر عناصر مذکور در مبحث یخچال به طور کامل مورد شرح قرار گرفت ، در این مبحث به صورت بسیار خلاصه به آنها پرداخته ایم و تعمیرات برد کولر گازی بصورت مفصل در کلاس تعمیرات لوازم خانگی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۱- موتور الکتریکی

موتور الکتریکی کولر از نوع موتور آسنکرون است با دو سیم پیچ اصلی و کمکی که در لحظه آغازین حرکت و به منظور دستیابی به بیشترین مقدار گشتاور ، هر دو سیم پیچ با یکدیگر در مدار قرار دارند و پس از راه­اندازی کولر ، سیم پیچ کمی توسط رله از مدار خارج می شود. پس از استارت و با حرکت روتور ، گاز سرماساز از مسیر برگشت مکیده شده و پس از آنکه در کمپرسور تحت فشار قرار گرفت ، به مجموعه مکانیکی کولر تزریق می شود تا در جای خود تولید سرما نماید.

۲- رله

رله از جمله عناصری است که وجود آن در مجموعه الکتریکی اکثر ماشینهای سرماساز ، حیاتی است و هر گونه عیب در عملکرد و یا ساختمان آن ، دستگاه را دچار مشکل جدی خواهد نمود. به کمک رله هر دو سیم پیچ اصلی و کمکی در لحظه استارت در مدار بوده و پس از آن ، سیم پیچ کمکی از مدار جدا می شود.

۳- اورلود

اورلود علاوه بر جریان کششی موتور ، حرارت داخل کمپرسور را نیز تحت کنترل خود دارد و به هر دلیل ، هر یک از دو مورد مذکور از حد معینی تجاوز نماید ، اورلود تحریک شده و مدار الکتریکی کمپرسور را باز خواهد نمود. مادامی که عیب در مجموعه کولر وجود داشته باشد ، راه اندازی آن به واسطه وجود اورلود غیر ممکن خواهد بود. بدیهی است حساسیت بی مورد اورلود به عبور جریان و یا افزایش دما ، می تواند منجر به بروز عیوب جدی در کار دستگاه گردد.

۴- ترموستات

به کمک ترموستات ، تولید سرما در کولر کنترل می شود. از آنجا که لوله بلوی ترموستات ، مماس با  اواپریتور قرار دارد ، ازدیاد سرما ، گاز داخل لوله بلو و در نتیجه گاز درون مجموعه لوله مویی و فانوسک ترموستات را تحت تأثیر قرار داده و موجب عملکرد اتومات کلید ترموستات می شود. بدیهی است با افزایش دما و انبساط فانوسک بر اثر افزایش حجم گاز ، کلید ترموستات مجددا به حالت بسته در آمده و سرماسازی کولر مجددا آغاز خواهد شد.

محل قرارگیری لوله بلوی ترموستات

شکل ۶-۱۸: محل قرارگیری لوله بلوی ترموستات

۵ – موتور فن

از آنجا که نیاز به هوای خنک در ساعات مختلف شبانه روز متفاوت است ، موتور فن یا به عبارتی موتوری که قرار است هوای لازم جهت وزیدن به اواپریتور را تأمین کند نیز چند سرعته است. این موتورها که در واقع در گروه موتورهای آسنکرون (مبحث ۲-۱۲-۱) قرار دارند ، یک سیم مشترک و بازای تعداد دورشان ، دارای سر سیم های خروجی از موتور هستند.

۶- کلید چند حالته (کلید فن)

توسط این کلید به سرعتهای مختلف فن ، فرمان داده می شود. این کلید تا حدودی یادآور کلید چند حالته پنکه سقفی است با این تفاوت که در ساختمان این کلید از سیم پیچ با خروجیهای متفاوت استفاده نشده است.

کلید چند حالته فن

شكل ۷-۱۸: کلید چند حالته فن

۷- لامپ خبر

توسط این لامپ ، حالت کار کمپرسور مشخص می شود. در اکثر کولرهای گازی لامپ خبر را با کمپرسور در حالت موازی قرار میدهند تا روشن شدن آن ، بیانگر تولید سرما در کولر باشد و خاموشی آن نیز ، اتومات ترموستات را نشان دهد. جایگاه لامپ خبر در قسمت تابلوی برق کولر گازی است.

۸- تابلوی برق کولر گازی

در این قسمت معمولاً ولوم ترموستات – کلید چند حالته فن – کلید اصلی دستگاه – لامپ خبر قرار داده می شود. در شکل ۸-۱۸ تابلوی برق کولرگازی ناسیونال نشان داده شده است.

تابلوی برق کولر گازی

شکل ۸-۱۸. تابلوی برق کولر گازی

2 – 18 – نکات مهم در استفاده از کولرگازی این نکات بسیار کلیدی در آموزش نصب کولر گازی هستند.

۱- دو شاخه: سیم رابط و پریز کولر را همواره متناسب با جریان مصرفی دستگاه انتخاب کنید (جریان مصرفی کولر نسبتا زیاد است). دقّت در انتخاب وسایل مذكور فوق العاده ضروری است.

۲- بهتر است جهت حفاظت از دستگاه یک فیوز مستقل در نظر گرفته شود.

3 – از آنجا که بدنه کولر به طور مداوم در دسترس انسان قرار ندارد ، اِرت آن چندان ضروری به نظر نمی رسد با این حال توصیه می شود ، آن را به یکی از روشهای حفاظتی مبحث ۶-۱ مجهز نمایید.

۴- سینی زیر کولر را رنگ آمیزی کنید تا دوام آن افزایش یابد.

۵ – محل نصب کولر را به گونه ای در نظر بگیرید تا از تابش مستقیم نور آفتاب و یا باران مصون باشد.

۶- همواره ترموستات را بر روی دمای مناسب و مورد نیاز قرار دهید تا از مصرف بی رویه برق و یا استهلاک بی مورد کولر جلوگیری شود.

۷- با آغاز فصل گرما و قبل از راه اندازی دستگاه ، شخصاً و یا توسط تعمیرکار مجرب ، اجزاء مکانیکی و الکتریکی کولر را مورد بازدید قرار دهید و پس از خاک گیری و بررسی مسیر خروجی آب سینی ، دستگاه را در محل مورد نظر نصب و روشن نمایید.

۸- تا آنجا که ممکن است از کولر در ساعات اولیه شب استفاده نکنید زیرا در این ساعات ولتاژ کمترین سطح ممکنه را داراست و این مسئله ، کمپرسور را تحت فشار قرار داده و از عمر و دوام آن کاسته خواهد شد.

3- 18 – مدار الکتریکی کولرهای گازی

دیاگرام سیم بندی کولر گازی

شکل 9- 18 : دیاگرام سیم بندی کولر گازی

دیاگرام سیم بندی کولر گازی هیتاچی

شکل 10 – 18: دیاگرام سیم بندی کولر گازی هیتاچی

نقشه سیم بندی کولر گازی روسی

شکل 11-8 : نقشه سیم بندی کولر گازی روسی

نقشه سیم بندی کولر گازی ناسیونال

شکل 12- 18 : نقشه سیم بندی کولر گازی ناسیونال

نقشه سیم بندی کولر گازی شارپ مدلهای

شکل 13- 18 : نقشه سیم بندی کولر گازی شارپ مدلهای :

[AF – 1800MI , AF – 1800 MS]

[ AF – 1300 MH , AF – 2400 MC … AF- 240 H0MC ]

نقشه سیم بندی کولر گازی

شکل 14- 18 : نقشه سیم بندی کولر گازی

نقشه سیم بندی کولز گاری توشیبا

شکل 15 – 18 : نقشه سیم بندی کولز گاری توشیبا

نقشه سیم بندی کولز گازی وستینگهاوس

شکل 16 – 18 : نقشه سیم بندی کولز گازی وستینگهاوس

 

4 – 18 – چگونگی ایجاد سرما توسط کولر گازی این مبحث به صورت کامل در کلاس تعمیرات کولر گازی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

به طور کلی می توان گفت در عموم وسایل سرماساز همچون کولرگازی – یخچال – فریزر – آب سرد کن … از اصول مشابهی استفاده شده است. در واقع فوران گاز مایع و تبدیل آن به حالت گاز تولید سرما می کند و این اصل در کولر گازی به شرح زیر اعمال شده است. با روشن شدن کولر ، کمپرسور گاز را از لوله مکش مکیده و پس از آنکه تحت فشار قرار گرفت ، روانه لوله رفت می سازد.

و بدیهی است دمای گاز به هنگام خروج از کمپرسور زیاد است و این از خصوصیات طبیی گازهاست که هر گاه تحت فشار قرا رگرفته و فشرده شوند ، دمای آنها افزایش می یابد و اگر این فشار از حد معینی تجاوز کند ، گاز به حالت مایع تبدیل خواهد شد.

به وسیله کندانسور (پس از کمپرسور) و تحت هوایی که به وسیله چرخش پروانه مربوطه ایجاد می شود اندکی از دمای گاز کاسته شده و روانه فیلتر می شود تا رطوبت و یا رسوباتی را که احتمالا از جداره های داخلی لوله های کندانسور جدا شده اند از آن گرفته شود.

پس از فیلتر و تحت فشار کمپرسور ، گاز وارد لوله مویی شده و از آنجا که سطح مقطع لوله مویی بسیار محدود است ، فشار وارده بر گاز افزایش یافته و آن را به مایع تبدیل می کند. پس از این قسمت گاز وارد لوله های آلومینیومی اواپریتور شده و با استفاده از محیط باز داخل لوله های آن ، اجازه فوران یافته و تولید سرما آغاز می شود.

وزش باد ایجاد شده به توسط پروانه مخصوص اواپریتور ، سرما را از لوله ها گرفته و وارد محیط مورد نظر می سازد و به این ترتیب دمای محیط به تدریج کاهش یافته و این امر موجب انقباض گاز داخل ترموستات و در نتیجه فانوسک شده و در نهایت عمل اتومات صورت گرفته و تولید سرما متوقف می شود. با افزایش دما و انبساط فانوسک ، کلید ترموستات بسته شده و عمل سرماسازی مطابق مطالب گفته شده ، آغاز می شود و پس از مدّتی…

گاز سرماساز (فريون ۲۲) پس از اواپریتور وارد کمپرسور می شود تا مجددا تحت فشار قرار گرفته و وارد مسیر سرماسازی گردد.

5 – 18 – عیب یابی در کولر گازی

* عيب 1 : با اتصال دو شاخه برق کولر به پریز و بدون آنکه کلید اصلی و یا ترموستات در حالت روشن باشند ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت و رفع عیب: از آنجا که کلید اصلی و یا ترموستات در حالت قطع قرار دارند و عیب ۱ بروز نموده ، قطعاً اتصال کوتاه سیم های رابط یا در دو شاخه و یا در سیم های رابط و یا در اتصالات جعبه تقسیم داخل کولر صورت گرفته است. بنابراین لازم است قطعات مذکور به ترتیب مورد بررسی قرار گیرند و پس از شناسایی محل واقعی عیب ، نسبت به رفع آن اقدام شود.

* عیب ۲: به محض روشن شدن کلید اصلی دستگاه (و یا ترموستات) ، فیوز برق منزل را قطع می کند.

علّت ۱: اتصالات اشتباه شده است.

رفع عیب: اگر سیم بندی دستگاه را مورد سرویس و تجدید قرار داده اید ، احتمالا در ترکیب مدار اشتباهی صورت گرفته است. یکبار دیگر مدار را مورد بررسی قرار دهید.

علّت ۲: یکی از سیم ها از محل اتصال خود خارج و با سیم های مجاور برخورد کرده است.

رفع عیب: بدنه کولر را به آرامی از سینی خارج نموده و صحت اتصالات را مورد بررسی قرار دهید. اگر سیمی را محل استقرارش جدا شده یافتید ، نسبت به اتصال مجدد آن اقدام کنید.

علّت 3: یکی از خازنها خراب شده است.

رفع عیب: از جمله علل اتصال کوتاه در لوازمی که دارای خازن هستند ، فساد و یا از بین رفتن دی الکتریک خازن است. جهت تست و تعویض خازن معیوب مطالب مبحثهای ۶-۱۱-۱ و ۹-۱۱-۱ را مطالعه فرمایید.

علّت ۴: موتور فن و یا موتور کمپرسور سوخته است.

رفع عیب: کلید چند حالته فن را برروی off (خاموش) قرار دهید. اگر عیب ۲ برطرف شد مشکل از موتور فن است و اگر در این وضعیت همچنان فیوز برق منزل را قطع می کند ، مشکل از موتور کمپرسور است.

مطالبه جریان اضافی در کمپرسور علاوه بر آنکه می تواند ناشی از سوختن سیم پیچها باشد ، در مواردی بیانگر عیوب دیگری همچون مسدود شدن مسیر گردش گاز و یا خرابی رله نیز هست. جهت بررسی و رفع عیب موتور فن و یا کمپرسور مطالب مبحث ۲-۱۲-۱- د را مورد مطالعه قرار دهید.

* عیب ۳: کولر روشن نمی شود.

علّت ۱: پریز برق ندارد.

رفع عیب: پریز را به وسیله آومتر (قسمت ولتاژ) و یا ولتمتر مورد بررسی قرار دهید و در صورت مشاهده عیب به رفع آب بپردازید.

علّت ۲: دو شاخه و یا سیم رابط خراب است.

رفع عیب: ابتدا دستگاه را از برق جدا کنید و پس از آن ورودی برق را در ترمینال اصلی کولر به یکدیگر ارتباط دهید. در صورت سالم بودن دو شاخه و کابل (سیم رابط) ، به محض اتصال رابطهای آومتر  (1×R) به دو شاخه ، عقربه منحرف شده و اهم ناچیزی را نشان میدهد. در غیر این صورت با دو شاخه دچار اشکال شده و یا یکی از سیم های رابط قطع شده است که باید هر یک جداگانه مورد بررسی قرار گیرند تا عیب شناسایی و رفع شود.

علّت ۳: کلید اصلی خراب است.

رفع عیب: برخی از کولرهای گازی علاوه بر ترموستات ، دارای کلید جهت روشن و خاموش نمودن دستگاه هستند (شکل ۸-۱۸). جهت تست کلید (پس از قطع برق دستگاه) ، یکی از سیم های متصله به پایه کلید را از آن جدا ساخته و سپس رابطهای آومتر را  (1×R) به آن متصل کنید. در حالت وصل کلید عقربه منحرف شده و تقریبا برروی صفر می ایستد و در حالت قطع کلید برروی بی نهایت خواهد ایستاد. اگر با قطع و وصل کلید از عقربه آومتر عکس العملی دیده نشود ، تعویض کلید الزامی است. در انتخاب کلید جدید به جریان نامی آن دقت شود تا کلیدی مناسب کولرگازی تهیه گردد.

علّت ۴: یکی از سیم های اصلی مدار قطع شده است.

رفع عیب: اگر فاز و یا نول اصلی مدار قطع شود هر دو بخش کمپرسور و موتور فن دچار مشکل خواهند شد. از این رو پس از قطع برق دستگاه و باز کردن بدنه ، به جستجوی سیمی باشید که از محل استقرارش جداشده است. با اتصال سیم مورد نظر به محل مربوطه ، کولر به حالت عادی خود باز می گردد.

* عیب ۴: کولر اتصال بدنه دارد.

علّت و رفع عیب: مدار الکتریکی کولر نسبت به سایر لوازم خانگی از پیچیدگی بیشتری برخوردار است. با این وجود رفع عیب ۴ کار چندان مشکلی نیست. پس از قطع برق دستگاه ، ارتباط الکتریکی عناصر اصلی مدار از قبیل موتور فن ، کمپرسور ، ترموستات ، لامپ خبر و… را با یکدیگر و مدار قطع کنید. البته این عمل می بایست با دقت و علامت گذاری خاصی صورت گیرد تا ارتباط مجدد آنها با مدار برایتان دشوار نشود. اگر در این حالت اتصال بدنه از بین رفت ، می توانید عناصر مذکور را جداگانه و به دنبال هم وارد مدار کنید.

هرگاه با ورود یکی از اجزا اتصال بدنه دیده شد ، در شناسایی قطعه مورد نظر موفق بوده اید حال می بایست عیب را رفع کنید. البته گاهی از اوقات خود وسیله دارای اتصال بدنه نیست بلکه مشکل از سیم های رابط آنست از این رو می توانید وسیله مورد نظر را به وسیله چراغ سری (شکل ۱۰-۳) مورد آزمایش قرار دهید و اگر پاسخ آزمایش منفی بود (دارای اتصال بدنه نبود) ، سیم های رابط را تعویض کنید.

* عیب ۵: با حرکت ولوم ترموستات ، هیچ عکس العملی از کمپرسور دیده نمی شود اما موتور فن سالم است.

علّت ۱: ترموستات خراب است.

ترموستات کولر گازی دارای عملکرد مشابه ترموستات یخچال و سایر ماشینهای سرماساز است. تفاوت عملکرد این ترموستات در دمای لازم جهت قطع و وصل آنهاست. به طور اعم می توان ترموستات را به دو قسمت کلید و اتومات تقسیم نمود. عیب ۵ می تواند از ناحیه کلید ترموستات بروز کند و عدم عملکرد اتومات ترموستات معایب دیگری را ایجاد می کند که در بخش مربوطه شرح داده خواهد شد.

 

شكل ۱۷-۱۸: ترموستات کولرگازی

کلید ترموستات را به وسیله آومتر  (1×R) مورد آزمایش قرار دهید. ابتدا سیم های متصله به پایه های ترموستات را از آن جدا ساخته و سپس رابطهای آومتر را به آنها ارتباط دهید. در حالت وصل کلید باید عقربه (تقریباً) بر روی صفر و در حالت قطع برروی بی نهایت بایستد. در غیر این صورت تعویض ترموستات الزامی است.

علّت ۲: سیم های رابط بین ترموستات و موتور (کمپرسور) قطع شده است.

رفع عیب: در صورت قطع سیم های رابط موتور و یا خروج یکی از این سیم ها از محل مربوطه ، برق به موتور نرسیده و در این حالت بروز عیب ۵ کاملاً طبیعی به نظر می رسد. ابتدا برق دستگاه را قطع و سپس بدنه را از سینی (شکل ۱۸-۱۸) جدا سازید و تمام اتصالات بين موتور و کمپرسور را به دقت مورد بازدید قرار دهید. در صورت مشاهده قطع ارتباط سیمی با محل اتصالش به رفع عیب بپردازید تا کولر به شرایط عادی خود باز گردد.

خروج بدنه از سینی کولرگازی

شکل ۱۸-۱۸: خروج بدنه از سینی کولرگازی

علّت ۳: موتور فن کاملاً سوخته است.

رفع عیب: جهت تست و بررسی موتور فن مطالب مبحث ۲-۱۲-۱- د را مورد مطالعه قرار دهید.

* عیب ۶: سرمای کولر بیش از حد است به گونه ای که قسمتهایی از اواپریتور ، برفک زده اما اتومات انجام نمی شود.

علّت ۱: کنتاکتهای ترموستات به یکدیگر جوش خورده اند.

رفع عیب: ولوم ترموستات را در جهت خلاف عقربه های ساعت به حرکت در آورید. اگر با رسیدن به نقطه خاموش ، کمپرسور متوقف نشد ، کلید ترموستات خراب شده است و باید ترموستات را تعویض کنید.

علّت ۲: لوله بلوی ترموستات از محل نصب خود خارج شده است.

رفع عیب: در شکل ۶-۱۸ محل نصب لوله بلوی ترموستات دیده می شود. بدیهی است در صورت خروج لوله بلو از این محل ، حساسیت ترموستات نسبت به سرما فوق العاده کاهش یافته و بر اثر افزایش برودت در اواپریتور ، برفک به وجود می آید. با نصب مجدد لوله بلو بر روی لوله های آلومینیومی اواپریتور عیب ۶ رفع خواهد شد.

علّت 3: قسمت اتومات ترموستات گازی خراب شده است.

رفع عیب: همان طور که قبلاً نیز شرح داده شد ، ترموستات گازی دارای دو بخش است. کلید و قسمت اتومات. در صورت بروز حفره در طول لوله مویی ترموستات ، بدنه فانوسک و یا خود لوله بلو ، گاز داخل ترموستات (معمولا اِتر یا جیوه) از آن خارج شده و دیگر حساسیتی نسبت به افزایش و یا کاهش دما وجود نخواهد داشت. در چنین مواردی ، ناگزیر به تعویض ترموستات خواهید بود.

* عیب ۷: با وجود برفک برروی اواپریتور ، باد سرد از کولر خارج نمی شود.

علّت ۱: کلید چند حالته فن خراب است.

رفع عیب: نمونه ای از این کلید در شکل ۷-۱۸ دیده می شود. از جمله عللی که منجر به عدم حرکت موتور فن می شود ، خرابی کلید است. جهت تست کلید از آومتر (1×R) استفاده کنید. در حالی که دستگاه از برق جدا شده است ، یکی از رابطهای آومتر را بر روی پایه مشترک و پایه دیگر را برروی خروجی ۱ قرار دهید. اگر با حرکت ولوم ، عقربه منحرف نشد ، خراب بودن کلید قطعی است. آن را تعمیر و یا تعویض کنید.

علّت ۲: موتور فن کاملاً سوخته است.

رفع عیب: اگر برروی ترمینال اصلی موتور ولتاژ وجود دارد اما موتور حرکت نمی کند سوختن آن قطعی است. برای تجدید سیم پیچی موتور فن می بایست از یک تعمیرکار مجرب کمک بگیرید.

علّت ۳: پروانه مخصوص اواپریتور ، هرزگرد شده است.

رفع عیب: در این حالت علاوه بر آنکه از کولر باد سرد خارج نمی شود ، صدای ناهنجاری نیز به گوش می رسد. با استقرار مجدد پروانه بر روی محور موتور فن عیب ۷ برطرف خواهد شد.

علّت ۴: تسمه پروانه فن پاره شده است.

رفع عیب: در برخی از کولرهای گازی ، چرخش محور موتور فن به وسیله پولی و تسمه به پروانه اواپریتور منتقل می شود که در صورت پاره شدن تسمه ، باد پروانه مورد نظر متوقف شده و ایجاد برفک برروی اواپریتور کاملا طبیعی خواهد بود. با تعویض تسمه پاره شده ، مجدداً از کولر هوای سرد خارج می شود.

علّت ۵: مسیر ورود هوا به داخل کولر مسدود است.

رفع عیب: در نصب کولر می بایست نهایت دقت به کار گرفته شود تا مسیرهای ورودی هوا مسدود نشود. در شکل ۱۹-۱۸ مسیرهای ورود و خروج هوا در کولر ناسیونال قابل رؤیت است (در دفترچه راهنمای کولرهای گازی به ذکر این نکته توجه شده است).

مسیرهای ورود و خروج هوا

شکل ۱۹-۱۸: مسیرهای ورود و خروج هوا

* عیب ۸: هوای خارج شده از کولر ، کاملاً گرم است.

علّت ۱: ترموستات خراب است و کمپرسور روشن نمی شود.

رفع عیب: ترموستات را پیرو مطالبی که در عیب ۵ ذکر شده مورد آزمایش و رفع عیب قرار دهید.

علّت ۲: سیم رابط بین ترموستات و کمپرسور قطع شده است.

رفع عیب: به رفع عیب علّت ۲ از عیب ۵ رجوع نمایید.

علّت ۳: اورلود خراب است.

رفع عیب: در اکثر کولرهای گازی ، اورلود را در داخل کمپرسور و بر روی کلافها مستقر می کنند و این مسئله در مواردی همچون عیب ۸ ، هزینه تعمیر را به مراتب افزایش می دهد زیرا جهت تعمیر و یا تعویض اورلود ، شکافتن پوسته کمپرسور الزامی است.

اگر اورلود کمپرسور همچون کمپرسورهای یخچال در دسترس باشد کافی است آن را با نوع مشابه ای که دارای همان اعداد و ارقام یا به عبارتی همان مشخصات نامی باشد ، تعویض کنید.

علّت ۴: رله استارت معیوب است.

رفع عیب: در صورت قطع سیم پیچ رله استارت ، فاز اصلی موتور (کمپرسور) قطع می شود و در این حالت بروز عیب ۸ کاملاً طبیعی است. جهت تست رله استارت به توضیحات پیرامون همین بحث در فصل یخچالهای خانگی رجوع نمایید.

علّت ۵: گاز کولر تخلیه شده است.

رفع عیب: اگر کمپرسور در حال کار است اما بادی که خارج می شود گرم است و لوله های اواپریتور نیز سرد نشده اند ، تخلیه و یا نشت گاز کولر قطعی است. باید کولر را ابتدا به طور کامل تخلیه و پس از پیدا کردن محل نشت و ترمیم آن ، در دستگاه گاز فریون ۲۲ را تزریق کنید که این عملیات نیاز به تخصص فراوان دارد و جهت حصول نتیجه بهتر می توانید از تعمیرکار مجرب کمک بجویید.

* عیب ۹: قبل از آنکه کمپرسور استارت نماید ، با شنیدن صدایی متوقف می شود.

علّت ۱: برق ضعیف است.

رفع عیب: توسط ولتمتر و یا قسمت ولتاژ آومتر ، برق را اندازه بگیرید و اگر مقدار ولتاژ بیش از حدّ کم است ، به منظور آنکه کولر و سایر مصرف کننده های منزل در اثر کاهش ولتاژ آسیب نبینند ، از ترانس افزاینده ولتاژ استفاده کنید. در غیر این صورت در ساعات اولیه شب کولر را روشن نکنید.

علّت ۲: مسیر گردش گاز مسدود است.

رفع عیب: در صورت انسداد مسیر گردش گاز که می تواند در اثر برخورد لوله های رابط با جسمی سخت و یا مسدودشدن درایر و … رخ دهد ، کمپرس گاز و به حرکت در آوردن آن در مسیر دشوار شده و موتور را با مشکل مواجه خواهد ساخت. از جمله علائم انسداد مسیر گردش گاز این است که قسمتی از اواپریتور سرد و سایر قسمت ها گرم می مانند و در مجموع از کولر هوای سرد و خنک خارج نمی شود. در صورت حصول اطمینان از مسدود بودن مسیر ، لازم است جهت رفع عیب از یک تعمیر کار مجرب در تخلیه و شارژ گاز کمک بگیرید.

علّت ۳: رله استارت خراب است.

رفع عیب: در صورت خراب بودن رله ، سیم پیچ کمکی وارد مدار نمی شود و به همین دلیل سیم پیچ اصلی بیش از حد تحت فشار قرار خواهد گرفت و جریان اضافی که در این حالت توسط کمپرسور کشیده می شود ، اورلود را تحریک و موجب قطع مدار خواهد شد.

جهت تست اورلود ، مداری مانند مدار شکل ۳۰-۱۵ بسازید و پس از بستن کلید ، برای یک لحظه شستی را فشار داده ، رها کنید. اگر کمپرسور با شرایط عادی خود شروع به کار کرد ، باید رله را با نوع مشابه اش تعویض کنید.

علّت ۴: اورلود خراب است.

رفع عیب: همان طور که قبلا اشاره شد ، وظیفه اورلود کنترل جریان کششی موتور است. در بعضی موارد دیده شده که اورلودها حتی به جریان نامی موتور حساسیت بی مورد نشان داده و موجب قطع برق کمپرسور می شوند. می توانید در مدار شکل ۳۰-۱۵ یک آمپر متر قرار داده و اورلود را از مدار خارج کنید. حال اگر پس از راه اندازی کمپرسور ، جریان کششی در حدّ جریان نامی است ، پس اورلود باید تعویض شود و اگر جریان بالاست ، اورلود سالم است و باید موتور تجدید سیم پیچی شود که این عمل نیازمند خروج موتور از کولر و نصب مجدد آن پس از تجدید سیم پیچی و شارژ گاز است که علاوه بر تخصص فراوان به هزینه قابل توجهی نیز نیاز دارد.

علّت ۵: موتور نیم سوز است.

رفع عیب: در توضیحات رفع عیب علّت ۴ به این مورد پرداخته شده است.

علّت 6 : خازن راه انداز خراب است.

رفع عیب: اکثر موتورهای به کار رفته در کمپرسور کولرهای گازی از نوع آسنکرون با راه انداز خازنی هستند. بدیهی است که بروز عیب در خازن ، استارت کمپرسور را با مشکل مواجه خواهد ساخت. جهت تست و تشخیص عیب خازن ، همچنین تعویض آن مطالب مبحث ۱۱-۱ را مطالعه کنید.

* عیب ۱۰: موتور فن صدای هوم داده امّا حرکت نمی کند.

علّت ۱: شافت موتور گریپاژ و یا درگیر است.

رفع عیب: گریپاژ به پدیده عدم توانایی حرکت در سطح متحرک برروی یکدیگر گفته می شود. در مورد موتورهای الکتریکی این پدیده به واسطه خرابی یاتاقانها (بلبرینگها) و یا فرسایش بیش از حد بوشها اتفاق می افتد و با تعویض قطعات مذكور ، عیب به طور کامل برطرف می شود.

در بعضی موارد دیده شده که به واسطه درگیری یکی از پروانه های متصل به شافت موتور فن با دیگر اجزاء کولر گازی ، حرکت روتور فن با مشکل مواجه می شود که در این صورت پس از باز کردن بدنه و رفع مشکل ، کولر به شرایط عادی خود باز می گردد.

علّت ۲: خازن راه انداز خراب است. رفع عیب: نقش خازن راه انداز در استارت و کار موتورهای آسنکرون فوق العاده مهم است و در صورت بروز هر گونه عیبی در ساختمان و عملکرد آن ، استارت موتور با مشکل مواجه خواهد شد. جهت تست و رفع عیب از خازن ، مطالب مبحث ۱۱-۱ را مطالعه نمایید.

علّت ۳: موتور نیم سوز است.| رفع عیب: نیم سوز شدن موتور به پدیده اتصال حلقه و اتصال کلاف در یک موتور آسنکرون گفته می شود که البته این عیب می تواند به واسطه پیدایش علل دیگری ظهور نموده باشد. به عنوان مثال ابتدا پروانه های فن با بدنه درگیر می شوند و موتور جهت استارت به قدرت بیشتری نیاز پیدا میکند و این امر با کشیدن جریان اضافی و در نتیجه آسیب دیدن سیم پیچها همراه می شود. بنابراین حتی پس از رفع درگیری محور موتور با اجزاء دیگر کولر ، موتور فن قدرت استارت را ندارد. در چنین مواردی ناگزیر به تجدید سیم پیچی موتور خواهید بود.

* عیب ۱۱: صدای کار کولر بسیار زیاد است.

علّت ۱: کولر در وضعیت تراز قرار نگرفته است. رفع عیب: با تراز شدن موقعیت کولر ، قسمت اعظم صدای آن از میان خواهد رفت.

علّت ۲: لاستیکهای لرزه گیر موتور فن و یا کمپرسور خراب شده اند. رفع عیب: در صورت خراب شدن این لاستیکها ، صدای کار موتور فن و یا کمپرسور به شدت افزایش خواهد یافت. از این رو تعویض آنها (در صورت خراب شدنشان بسیار ضروری است.

علّت ۳: برخی از قطعات کولر مانند تسمه های نگهدارنده موتور ، کانال مخصوص هواکش و یا… شل شده اند. رفع عیب: کلیه اتصالات را مورد بازدید قرار دهید و در صورت مشاهده پیچها و یا اتصالات شل شده به رفع عیب بپردازید.

علّت ۴: یکی از پروانه ها با شینی در گیر است. رفع عیب: مانع درگیری بین پروانه و شیئی مورد نظر شوید تا صدای کار کولر کاهش یابد.

علّت ۵: اتصالات کمپرسور و یا موتور فن به بدنه ضعیف شده است.

رفع عیب: در اغلب کولرها ، این اتصالات به توسط پیچ و مهره انجام شده. در صورت شل شدن این اتصالات ، آنها را مجدداً محکم کنید.

Sending
User Review
0 (0 votes)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *